HISTORYCZNA GEOPOLITYKA „BRONI MASOWEGO RAŻENIA”
DOI:
https://doi.org/10.34752/4p8wv984Słowa kluczowe:
inżynieria bezpieczeństwa, broń masowego rażenia, BMR, broń chemiczna, broń jądrowa, geopolityka, terroryzm, proliferacja, bezpieczeństwo międzynarodoweAbstrakt
Artykuł przedstawia historyczne i współczesne aspekty broni masowego rażenia (BMR), począwszy od jej pierwszych zastosowań w starożytności, przez średniowiecze, aż po czasy współczesne. Autorzy analizują ewolucję definicji BMR oraz jej wpływ na geopolitykę, podkreślając kluczowe momenty, takie jak użycie broni chemicznej podczas I wojny światowej czy ataki atomowe na Hiroszimę i Nagasaki. Wskazują również na współczesne zagrożenia związane z proliferacją BMR, zwłaszcza w kontekście działań Federacji Rosyjskiej i organizacji terrorystycznych. Wnioski podkreślają ciągłe zagrożenie ze strony BMR, pomimo międzynarodowych porozumień, oraz potrzebę edukacji społeczeństwa i władz na temat jej katastrofalnych skutków.
Pobrania
Statystyki pobrań niedostępne.
Bibliografia
1. Archbishop’s Appeal: Individual Will and Action; Guarding Personality, „The Times”, 28.12.1937, cyt. za: Chalmers, M., 2010. Nuclear Narratives: Reflection on Declaratory Policy, London, s. 10, http://www.rusi.org/downloads/assets/WHR_Nuclear_Narratives.pdf.
2. Bojko, K., 2020. Polska a imperium mongolskie oraz Złota Orda w latach 1241–1502, Perspektywy Kultury, 31(4), s. 169-206.
3. Commission for Conventional Armaments, UN document S/C.3/32/Rev.1, 12.08.1948, cyt. za: The United Nations and Disarmament, 1945–1965, United Nations, Office of Public Information, UN Publication 67.I.8, s. 28.
4. Cordette, J., 2003. Chemical Weapons of Mass Destruction, MPH(c).
5. Darczewska, J., Dezinformacja – rosyjska broń strategiczna, Ośrodek Studiów Wschodnich.
6. Domasiak, N., 2023. Rola służb wywiadowczych w państwie: analiza prawnoporównawcza zadań Agencji Wywiadu i Służby Wywiadu Wojskowego, Wiedza Obronna.
7. Friedrich, B., Hoffmann, D., Renn, J., Schmaltz, F., Wolf, M., 2017. One Hundred Years of Chemical Warfare: Research, Deployment, Consequences, Springer International Publishing, DOI:10.1007/978-3-319-51664-6.
8. Hill, F., Gaddy, C.G., 2015. Mr. Putin. Operative in the Kremlin, Washington, s. 13; Д. Кулеба, Рада Європи і «божевільний», 19.01.2018.
9. Kleszcz, S., 2017. Koncepcja Obronna Rzeczpospolitej Polskiej, MON, maj 2017.
10. Kloske, M., Witkiewicz, Z.R., 2019. Broń chemiczna w XX i XXI wieku, Cz. 1, Bojowe środki trujące do czasów odkrycia środków fosforoorganicznych, Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej, 68(3).
11. Kopeć, R., 2014. Broń masowego rażenia – definiowanie pojęcia, Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka, 17(4), s. 63-71.
12. Koziej, S., Identyfikacja zagrożeń globalnych dla bezpieczeństwa międzynarodowego.
13. Kuśmirek, K., 2024. Działania informacyjne Federacji Rosyjskiej w 2023 roku, Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 30, s. 79-95.
14. Kucharek, D., 2023. Zagrożenie niekontrolowanej proliferacji rosyjskiej broni jądrowej jako konsekwencja wojny z Ukrainą, International Journal of New Economics and Social Sciences (Ijoness), 23(7), s. 197-206.
15. Laskowski, M., 2010. Broń chemiczna: od Legnicy do Halabjah, LAB Laboratoria, Aparatura, Badania, 15, s. 31-34.
16. Leosz, A., Piątek, W., 1995. Z dziejów obrony przeciwchemicznej w Polsce, Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych, Wrocław, s. 25-27.
17. Mayor, A., 2006. Grecki ogień, zatrute strzały, bomby skorpionów. Broń chemiczna i biologiczna w świecie starożytnym, Wydawnictwo Amber.
18. Mitręga, A., 2017. Terroryzm nuklearny jako zagrożenie asymetryczne początku XXI w., Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 11(2).
19. Raport Europolu – 2017. TE-SAT, European Union Terrorism Situation and Trend Report.
20. Raport Europolu – 2018. TE-SAT, European Union Terrorism Situation and Trend Report.
21. Sinor, D., 1999. The Mongols in the West, Journal of Asian History, 33(1), s. 1–44.
22. Strategiczne siły jądrowe Federacji Rosyjskiej, 2016. Ateneum, Polskie Studia Politologiczne, 50, s. 64–86, DOI: 10.15804/athena.2016.50.04.
23. Weber, M., 1997. The Journal of Historical Review, 16(3), s. 12.
2. Bojko, K., 2020. Polska a imperium mongolskie oraz Złota Orda w latach 1241–1502, Perspektywy Kultury, 31(4), s. 169-206.
3. Commission for Conventional Armaments, UN document S/C.3/32/Rev.1, 12.08.1948, cyt. za: The United Nations and Disarmament, 1945–1965, United Nations, Office of Public Information, UN Publication 67.I.8, s. 28.
4. Cordette, J., 2003. Chemical Weapons of Mass Destruction, MPH(c).
5. Darczewska, J., Dezinformacja – rosyjska broń strategiczna, Ośrodek Studiów Wschodnich.
6. Domasiak, N., 2023. Rola służb wywiadowczych w państwie: analiza prawnoporównawcza zadań Agencji Wywiadu i Służby Wywiadu Wojskowego, Wiedza Obronna.
7. Friedrich, B., Hoffmann, D., Renn, J., Schmaltz, F., Wolf, M., 2017. One Hundred Years of Chemical Warfare: Research, Deployment, Consequences, Springer International Publishing, DOI:10.1007/978-3-319-51664-6.
8. Hill, F., Gaddy, C.G., 2015. Mr. Putin. Operative in the Kremlin, Washington, s. 13; Д. Кулеба, Рада Європи і «божевільний», 19.01.2018.
9. Kleszcz, S., 2017. Koncepcja Obronna Rzeczpospolitej Polskiej, MON, maj 2017.
10. Kloske, M., Witkiewicz, Z.R., 2019. Broń chemiczna w XX i XXI wieku, Cz. 1, Bojowe środki trujące do czasów odkrycia środków fosforoorganicznych, Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej, 68(3).
11. Kopeć, R., 2014. Broń masowego rażenia – definiowanie pojęcia, Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka, 17(4), s. 63-71.
12. Koziej, S., Identyfikacja zagrożeń globalnych dla bezpieczeństwa międzynarodowego.
13. Kuśmirek, K., 2024. Działania informacyjne Federacji Rosyjskiej w 2023 roku, Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 30, s. 79-95.
14. Kucharek, D., 2023. Zagrożenie niekontrolowanej proliferacji rosyjskiej broni jądrowej jako konsekwencja wojny z Ukrainą, International Journal of New Economics and Social Sciences (Ijoness), 23(7), s. 197-206.
15. Laskowski, M., 2010. Broń chemiczna: od Legnicy do Halabjah, LAB Laboratoria, Aparatura, Badania, 15, s. 31-34.
16. Leosz, A., Piątek, W., 1995. Z dziejów obrony przeciwchemicznej w Polsce, Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych, Wrocław, s. 25-27.
17. Mayor, A., 2006. Grecki ogień, zatrute strzały, bomby skorpionów. Broń chemiczna i biologiczna w świecie starożytnym, Wydawnictwo Amber.
18. Mitręga, A., 2017. Terroryzm nuklearny jako zagrożenie asymetryczne początku XXI w., Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 11(2).
19. Raport Europolu – 2017. TE-SAT, European Union Terrorism Situation and Trend Report.
20. Raport Europolu – 2018. TE-SAT, European Union Terrorism Situation and Trend Report.
21. Sinor, D., 1999. The Mongols in the West, Journal of Asian History, 33(1), s. 1–44.
22. Strategiczne siły jądrowe Federacji Rosyjskiej, 2016. Ateneum, Polskie Studia Politologiczne, 50, s. 64–86, DOI: 10.15804/athena.2016.50.04.
23. Weber, M., 1997. The Journal of Historical Review, 16(3), s. 12.
Pobrania
Opublikowane
09-04-2026
Numer
Dział
Artykuły recenzowane
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Igor Derwich, Paweł Korytko
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Jak cytować
Derwich, Igor, and Paweł Korytko. 2026. “HISTORYCZNA GEOPOLITYKA „BRONI MASOWEGO RAŻENIA””. Wiedza Obronna 295 (1). https://doi.org/10.34752/4p8wv984.
