Strategia bezpieczeństwa narodowego – w poszukiwaniu wzorca

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu była ocena ewolucji treści strategii bezpieczeństwa narodowego i sposobów jej tworzenia na przykładzie polskich dokumentów z lat 2003, 2007, 2014 i 2020, w zestawieniu ze strategiami państw ościennych. Badania koncentrowały się na odpowiedzi na pytanie: na czym polega różnorodność podejść do tworzenia narodowych strategii bezpieczeństwa w Polsce i krajach sąsiadujących, jakie są jej źródła oraz w jaki sposób można ją wykorzystać w procesie planowania strategicznego? Podczas badań, w których poszukiwano uniwersalnego wzorca lub schematu przydatnego do tworzenia strategii, dokonano identyfikacji struktury poszczególnych strategii, ocenę ich formalnych funkcji oraz wskazano kluczowych aktorów, procesy i wartości. Stwierdzono, że najczęściej stosowanym schematem jest model „diagnoza – cele – środki – wdrożenie – monitoring”. Jest on na tyle uniwersalny, że sprawdza się niezależnie od kontekstu, a ewentualne różnice pojawiają się dopiero na poziomie szczegółów każdego etapów. Ze względu na analityczny charakter badań wykorzystano takie metody badawcze jak: analiza dokumentów, desk research, analiza morfologiczna, analiza treści oraz wybrane elementy analizy SWOT.