Sieci transportowe w systemie bezpieczeństwa narodowego RP – casus TEN-T
Słowa kluczowe:
strategia bezpieczeństwa narodowego, sieci transportowe, TEN-T, bezpieczeństwo infrastrukturyAbstrakt
Artykuł przedstawia wyniki analizy w zakresie znaczenia sieci transportowych w kontekście bezpieczeństwa narodowego Polski, szczególnie w świetle strategii bezpieczeństwa narodowego z 2020 roku. Podkreślono, że sprawna infrastruktura transportowa jest kluczowa zarówno dla bezpieczeństwa militarnego i gospodarczego, jak również dla budowania odporności państwa na sytuacje kryzysowe. Sieci te wspierają mobilność wojsk, ewakuację ludności oraz dostęp do strategicznych surowców. Szczególną uwagę zwrócono na Transeuropejską Sieć Transportową (TEN-T) – unijny projekt infrastrukturalny, którego realizacja zakłada współpracę wielu podmiotów, m.in. UE, rządów narodowych, koordynatorów europejskich oraz partnerów publicznych i prywatnych. W artykule zarysowano mechanizmy zarządzania TEN-T oraz rolę Polski jako państwa kluczowego dla infrastruktury tranzytowej w Europie Środkowo-Wschodniej.
Pobrania
Bibliografia
Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, (Mini)słownik BBN, https://www.bbn.gov.pl/pl/bezpieczenstwo-narodowe/minislownik-bbn-propozy/6035,minislownik-bbn-propozycje-nowych-terminow-z-dziedziny-bezpieczenstwa.html.
Document 52018JC0005. Joint Communication to the European Parliament and the Council on the Action Plan on Military Mobility, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=JOIN:2018:5:FIN.
Koziej S., Strategiczne środowisko bezpieczeństwa międzynarodowego i narodowego w okresie pozimnowojennym (Skrypt internetowy), Warszawa 2010, https://koziej.pl/.
Velychko L., Bilokon M., Hybrid threats to transport infrastructure: challenges for state regulation and national security, “Theory and Practice of Public Administration”, nr 2(79), DOI: 10.26565/1727-6667-2024-2-23
Jałowiec T., Pietrzyk-Wiszowaty K., Bartoszek W., Rail transport as an element of the national defense security, “WUT Journal of Transportation Engineering”, nr 133, DOI: 10.5604/01.3001.0015.6498.
ŹRÓDŁA / SOURCES
Baltic Adriatic. Fourth Work Plan of the European Coordinator. June 2020, European Commission, Brussels 2020.
North Sea Baltic. Fourth Work Plan of the European Coordinator. June 2020, European Commission, Brussels 2020.
Regulation (EU) 2021/1153 of the European Parliament and of the Council of 7 July 2021 establishing the Connecting Europe Facility and repealing Regulations (EU) No1316/2013 and (EU) No 283/2014, https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2021/1153/oj.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej, zmieniające rozporządzenia (UE)2021/1153 i (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1315/2013,
http://publications.europa.eu/resource/cellar/cc3395a5-3516-11ef-b441-01aa75ed71a1.0018.03/DOC_1.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1315/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej i uchylające decyzję nr 661/2010/UE, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX%3A32013R1315.
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, https://www.bbn.gov.pl/ftp/dokumenty/Strategia_Bezpieczenstwa_Narodowego_RP_2020.pdf.
Strategia Rozwoju Systemu Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej 2022, przyjęta uchwałą Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 2013 r., https://www.bbn.gov.pl/ftp/dok/01/strategia_rozwoju_systemu_bezpieczenstwa_narodowego_rp_2022.pdf.
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2014, https://www.bbn.gov.pl/ftp/SBN%20RP.pdf.
Transeuropejska sieć transportowa – TEN-T, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/transeuropejska-siec-transportowa--ten-t.
