Straty gospodarcze ukraińskich społeczności terytorialnych w wyniku wojny
DOI:
https://doi.org/10.34752/vsjef857Słowa kluczowe:
Ukraina, społeczności terytorialne, zniszczenia wojenne, gospodarka lokalna, infrastruktura, budżety lokalne, mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, usługi publiczne, wysiedlenia, odpornośćAbstrakt
Trwająca wojna na Ukrainie spowodowała bezprecedensowe straty gospodarcze dla społeczności terytorialnych, które stanowią podstawę samorządu lokalnego. Niniejszy artykuł zawiera kompleksową ocenę tych wielowymiarowych skutków, opartą na oficjalnych statystykach, raportach międzynarodowych i badaniach naukowych. Analiza obejmuje sześć kluczowych obszarów strat: infrastrukturę i mieszkalnictwo, rolnictwo, mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MMSP), lokalne finanse publiczne, usługi społeczne i publiczne oraz potencjał demograficzno-instytucjonalny. Wyniki wskazują, że bezpośrednie szkody materialne w infrastrukturze przekroczyły 170 mld USD do końca 2024 r., przy czym największe zniszczenia poniosły budynki mieszkalne, transport i obiekty energetyczne. Sektor rolniczy, szczególnie w regionach przygranicznych i okupowanych, odnotował spadek produkcji o 30–37% z powodu zaminowanych pól, utraty maszyn i zmniejszenia eksportu. W 2022 r. nastąpiło masowe zamykanie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, które jednak wykazały się odpornością dzięki relokacji, dywersyfikacji i stopniowemu ożywieniu gospodarczemu. Efekty te wzajemnie się wzmacniają: zniszczenie infrastruktury powoduje wysiedlenia, spadek lokalnego popytu i osłabienie zdolności fiskalnych. Jednocześnie społeczności wykazały się zdolnością adaptacyjną wspieraną przez reformy decentralizacyjne, sieci wolontariuszy i programy darczyńców. W artykule stwierdzono, że zrównoważona odbudowa wymaga zintegrowanych strategii, które jednocześnie uwzględniają odbudowę fizyczną, rewitalizację przedsiębiorstw, stabilność fiskalną i wzmocnienie instytucjonalne. Odporność społeczności terytorialnych uznano za decydujący czynnik długoterminowej odbudowy powojennej Ukrainy i jej integracji z Europą.
Pobrania
Bibliografia
Brik, T., & Murtazashvili, J. (2022). Decentralization and resilience in Ukraine. Carnegie Endowment for International Peace. https://carnegieendowment.org/2022/07/07/decentralization-and-resilience-in-ukraine-pub-87463
Pokaż w Google Scholar
Chen, B., Tu, Y., An, J., Wu, S., Lin, C., & Gong, P. (2024). Quantification of losses in agriculture production in eastern Ukraine due to the Russia-Ukraine war. Communications Earth & Environment, 5(336). https://doi.org/10.1038/s43247-024-01488-3
Pokaż w Google Scholar
European Parliamentary Research Service (2024). Ukrainian Agriculture: From Russian Invasion to EU Integration. EPRS Briefing No. 760.432, April 2024. https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_BRI(2024)760432
Pokaż w Google Scholar
Koliada, T., & Alokhina, O. (2023). Financial Capacity of Communities in Wartime. Public Management, 2023(3), 88–95.
Pokaż w Google Scholar
Kulyk, A. (2022). Resilience of Territorial Communities as a Factor of National Security. Public Management, 2022(4), 112–118. https://doi.org/10.32689/2617-2224-2022-4-1-112-118
Pokaż w Google Scholar
Kussul, N., Drozd, S., Yailymova, H., Shelestov, A., Lemoine, G., & Deininger, K. (2023). Assessing damage to agricultural fields from military actions in Ukraine: An integrated approach using statistical indicators and machine learning. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 125, 103562. https://doi.org/10.1016/j.jag.2023.103562
Pokaż w Google Scholar
Ljutyj, I., & Miedviedkova, N. (2023). The modern paradigm of the financial policy of the state and the features of its implementation under the war on the territory of Ukraine. Finance of Ukraine, 2023(6), 61–74. https://doi.org/10.33763/finukr2023.06.061
Pokaż w Google Scholar
Palekha, Y., Malchykova, D., Antonenko, N., & Pylypenko, I. (2023). Approaches to the territorial communities’ typification of Ukraine as a result of the Russian military aggression. Ukrainian Geographical Journal, 2023(4), 36–43. https://doi.org/10.15407/ugz2023.04.036
Pokaż w Google Scholar
Pavlovych-Seneta, Y., & Lepish, N. (2023). Martial Law and Local Self-Government: Transformation of Powers. Public Administration and Law Review, 2023(4), 45–53. https://doi.org/10.36690/2674-5216-2023-4-45
Pokaż w Google Scholar
Sources
Pokaż w Google Scholar
International Organization for Migration (2024). Ukraine Internal Displacement Report: General Population Survey Round 16. Displacement Tracking Matrix, IOM. https://dtm.iom.int/ukraine (Access: 25.12.2024).
Pokaż w Google Scholar
Rabinovych, M., et al. (2024). Fiscal Resilience of Communities and the Consequences of the Withdrawal of Military PIT. VoxUkraine Policy Paper. https://voxukraine.org/en/fiscal-resilience-of-communities-and-the-withdrawal-of-military-pit (Access: 04.01.2025).
Pokaż w Google Scholar
VoxUkraine (2023). Analysis of the Withdrawal of Military PIT and its Impact on Local Budgets. VoxUkraine. https://voxukraine.org (Access: 12.01.2025).
Pokaż w Google Scholar
UNDP Ukraine (2024). Assessment of the Impact of the War on Micro-, Small-, and Medium-sized Enterprises in Ukraine. United Nations Development Programme. https://www.undp.org/ukraine/publications/assessment-impact-war-msmes-ukraine (Access: 18.01.2025).
Pokaż w Google Scholar
UNHCR / USA for UNHCR (2025). Ukraine Emergency – Key Figures. https://www.unhcr.org/emergencies/ukraine-emergency (Access: 05.02.2025).
Pokaż w Google Scholar
Ministry of Economy of Ukraine (2023). Macro-economic Report – 2022 Summary.https://www.me.gov.ua/Documents/List?lang=en-GB&id=1d24f3db-f8c4-4e91-b6a4-3d245d6da817 (Access: 22.02.2025).
Pokaż w Google Scholar
World Bank, Government of Ukraine, European Commission, UN (2023). Ukraine Rapid Damage and Needs Assessment – February 2023. https://www.worldbank.org/en/country/ukraine/publication/ukraine-rapid-damage-and-needs-assessment (Access: 10.03.2025).
Pokaż w Google Scholar
Kyiv School of Economics (2024). Russia Will Pay Project – War Damage Report (November 2024 update). KSE Institute. https://kse.ua/russia-will-pay (Access: 09.05.2025).
Pokaż w Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 VALENTYNA YAKUBIV
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
