KULTURA BEZPIECZEŃSTWA W LOTNICTWIE CYWILNYM. PRZEGLĄD WYBRANYCH POJĘĆ, WYMIARÓW I MODELI KULTURY ORGANIZACYJNEJ I BEZPIECZEŃSTWA W ZARZĄDZANIU BEZPIECZEŃSTWEM
DOI:
https://doi.org/10.34752/rachw603Słowa kluczowe:
kultura organizacyjna, kultura bezpieczeństwa, zarządzanie bezpieczeństwem, just culture, lotnictwo cywilne, model wymiarów kultury bezpieczeństwa, ULC, ICAO, EASA, EUROCONTROLAbstrakt
W artykule przedstawiono podstawowe zagadnienia związane z definiowaniem z kultury bezpieczeństwa. Opracowanie wskazuje na istotną zależność semantyczną pomiędzy definicją kultury organizacji oraz kultury bezpieczeństwa. Wskazano na problem antropologii kultury bezpieczeństwa z perspektywy wybranych jej definicji, wymiarów i modeli, jakie wymagają na tym tle rozstrzygnięcia. Zaprezentowano autorski model wymiarów kultury bezpieczeństwa w lotnictwie cywilnym
Pobrania
Bibliografia
Cieślarczyk M., Kultura bezpieczeństwa i obronności, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce, 2010.
Pokaż w Google Scholar
Cieślarczyk M., Kultura informacyjno-komunikacyjna a funkcjonowanie człowieka i grup społecznych w sytuacjach kryzysowych, [w:] Bezpieczeństwo człowieka a komunikacja społeczna, E. Jarmoch, A.W. Swiderski, I.A. Trzpil Monografie nr 127, Tom 2, Siedlce, 2011.
Pokaż w Google Scholar
Cieślarczyk M., Znaczenie kultury bezpieczeństwa oraz morale podmiotów fizycznych i prawnych dla jakości funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego [w:] Ochrona i obrona ludności cywilnej w Polsce, red. M. Kubiak, P. Szmitkowski, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny, Siedlce 2019. https://monografie.uws.edu.pl/wnuws/catalog/view/49/48/734
Pokaż w Google Scholar
Chochowska A., Chochowski K., Bezpieczeństwo lotnictwa cywilnego wobec zagrożenia terroryzmem [w:] Prawne aspekty bezpieczeństwa transportu lotniczego, red. E. Jasiuk, K. Sikora, Oficyna Wydawnicza Uczelni Łazarskiego, Warszawa 2021.
Pokaż w Google Scholar
Deshapande R., Parasurman A., Organizational culture and marketing effectiveness, Chicago: American Marketing Association 1986
Pokaż w Google Scholar
EASA, Safety Management System and Safety Culture Working Group, Guidance on Organisational Struc
Pokaż w Google Scholar
https://www.easa.europa.eu/sites/default/files/dfu/WP1-ECASTSMSWG-SafetyCultureframework1.pdf
Pokaż w Google Scholar
Eurocontrol, Safety Culture Discussion Cards - Edition 2, https://www.eurocontrol.int/safety
Pokaż w Google Scholar
Filipek A., Poziom i charakter kultury bezpieczeństwa młodzieży akademickiej, Siedlce, 2008
Pokaż w Google Scholar
Fryzeł B., Kultura korporacyjna. Poglądy, teorie, zarządzanie, Wydawnictwo UJ, Kraków, 2005
Pokaż w Google Scholar
Haddon W. Jr., The changing approach to the epidemiology of highway injuries: The transition to a new safety paradigm, „Journal of Trauma” 1972, 12(3)
Pokaż w Google Scholar
Hofstede G., Kultury i organizacje, PWE, Warszawa, 2000
Pokaż w Google Scholar
ICAO, Strategic Plan 2026-2050, https://www.icao.int/about-icao/Council/strategic-plan-2026-2050
Pokaż w Google Scholar
E. Jacques, The Changing Culture of a Factory, Tavistock Publications, London 1951
Pokaż w Google Scholar
Jarmoch E., Diagnozowanie i doskonalenie kultury bezpieczeństwa społecznego, „Kultura bezpieczeństwa” 2018, nr 9
Pokaż w Google Scholar
Jaworski M., Raglewski J., Polityka Just Culture w lotnictwie cywilnym z perspektywy podstaw odpowiedzialności karnej, „Kwartalnik Krajowej Szkoły Sądownictwa” 2016, 4(24). https://www.kssip.gov.pl/sites/default/files/kssip_4-24-2016n.pdf
Pokaż w Google Scholar
Konert A. (red.), Rola prawa lotniczego w procesie budowy bezpieczeństwa transportu lotniczego, Oficyna UŁ, Warszawa, 2021
Pokaż w Google Scholar
Kostera M., Postmodernizm w zarządzaniu, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 1996
Pokaż w Google Scholar
Kożusznik B., Zachowania człowieka w organizacji, PWE, Warszawa, 2002
Pokaż w Google Scholar
Koźmiński A., Jemielniak D., Zarządzanie od podstaw, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa, 2008
Pokaż w Google Scholar
Mullins L. J., Management and Organizational Behavior, Prentice Hall, London, 2006
Pokaż w Google Scholar
Pasiut K., Wypadki lotnicze w kontekście czynnika ludzkiego, „Biuletyn bezpieczeństwa w lotnictwie cywilnym” 2020, nr 4(14)
Pokaż w Google Scholar
https://ulc.gov.pl/_download/bezpieczenstow_lotow/biuletyny/2020/Biuletyn-4-20-v6-internet.pdf
Pokaż w Google Scholar
Pidgeon N. F., Safety culture and risk management in organizations, „Journal of Cross-Cultural Psychology” 1991, 22 (1)
Pokaż w Google Scholar
https://doi.org/10.1177/0022022191221009
Pokaż w Google Scholar
Piskor Z., Spinek B. i in., Bezpieczeństwo kultury lotniczej, „Studia Społeczne” 2022, nr 4(39). Bezpieczeństwo kultury lotniczej - Studia Społeczne - Numer nr 4 (39) (2022) - BazEkon - Yadda
Pokaż w Google Scholar
Piwowarski J., Czajkowski W., Narodowa kultura bezpieczeństwa i obronności. Psychologiczne i aksjologiczne komponenty kultury bezpieczeństwa formacji mundurowych, Difin, Warszawa, 2023
Pokaż w Google Scholar
Piwowarski J., Nauki o bezpieczeństwie. Kultura bezpieczeństwa i redefinicja środowiska bezpieczeństwa. Wydanie 2, Difin, Warszawa, 2020
Pokaż w Google Scholar
Piwowarski J., Trzy filary kultury bezpieczeństwa, „Kultura Bezpieczeństwa Nauka – Praktyka – Refleksje” 2016, nr 21 http://www.researchgate.net/publication/323242979_Trzy_filary_kultury_bezpieczenstwa
Pokaż w Google Scholar
Piwowarski J., Kultura bezpieczeństwa a zarządzanie bezpieczeństwem, „Studia i materiały”, Miscellanea Oeconomicae, 2018, nr 3/2014 https://www.researchgate.net/publication/323243223_KULTURA_BEZPIECZENSTWA_A_ZARZADZANIE_BEZPIECZENSTWEM
Pokaż w Google Scholar
Pocztowski A., (red.), Zarządzanie zasobami ludzkimi w procesach fuzji i przejęć, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2004
Pokaż w Google Scholar
Polkowska M., Regulacje prawne zasady „kultury bezpieczeństwa ” w systemie raportowania zdarzeń w lotnictwie cywilnym, Palestra 2013, t. 1-2. Regulacje prawne zasady „kultury bezpieczeństwa ” w systemie raportowania zdarzeń w lotnictwie cywilnym - Wydanie - 1-2/2013 | Palestra
Pokaż w Google Scholar
Prion T., The safety culture model, „Safety Science” 2000, nr 34(1)
Pokaż w Google Scholar
Robbins S., Zachowania w organizacji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 2004
Pokaż w Google Scholar
Rosa J., Cywilizacja a kultura bezpieczeństwa, „Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego” 2024, t. XVIII. SIN ASzWoj | Cywilizacja a kultura bezpieczeństwa
Pokaż w Google Scholar
Reason J.T., Managing the Risks of Organizational Accidents, Ashgate Publishing, 1997
Pokaż w Google Scholar
Rue L.W., Holland P.G., Strategic Management: Concepts and Experiences, McGraw-Hill, 1986
Pokaż w Google Scholar
Schein E.H., Organizational Culture and Leadership, Jossey – Bass Publishers, San Francisco 1992
Pokaż w Google Scholar
Sadłowska-Wrzesińska J., Kultura bezpieczeństwa pracy. Rozwój w warunkach cywilizacyjnego przesilenia, Warszawa, 2018
Pokaż w Google Scholar
Sikorski Cz., Kultura organizacyjna, C.H. Beck, Warszawa, 2002
Pokaż w Google Scholar
Stańczyk J., Teoretyczne i metodologiczne podstawy badania problemów bezpieczeństwa i obronności państwa, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2009, https://sbn.wat.edu.pl/pdf-147546-73220?filename=_TEORETYCZNE%20I.pdf
Pokaż w Google Scholar
Sułkowski Ł., Procesy kulturowe w organizacjach, koncepcje badania i topologie kultur organizacyjnych, Wyd. Dom Organizatora, Toruń – Łódź 2002
Pokaż w Google Scholar
Stoner J.A., Frejman R.E., Gilbert D.R., Kierowanie, PWE, Warszawa, 2001
Pokaż w Google Scholar
Strategic Plan 2026-2050, https://www.icao.int/about-icao/Council/strategic-plan-2026-2050
Pokaż w Google Scholar
Studenski R., Zarządzanie bezpieczeństwem w sytuacji zagrożenia katastrofą lub kataklizmem, [w:] Człowiek w obliczu kryzysów, katastrof i kataklizmów, red. K. Opiołek, A. Bańska, K. Balawajder, Społeczna psychologia stosowana, t. 1, Katowice 2012, Społeczna Psychologia Stosowana. Tom 1: Człowiek w obliczu kryzysów, katastrof i kataklizmów - e-Biblioteka UTH
Pokaż w Google Scholar
Szwiec P., Kultura organizacyjna czy kultury organizacyjne? Podstawowe podejścia do kultury organizacyjnej, „Przegląd Organizacji” 2012, nr 9
Pokaż w Google Scholar
Urząd Lotnictwa Cywilnego, Kultura sprawiedliwego traktowania Just Culture w praktyce, https://ulc.gov.pl/_download/bezpieczenstow_lotow/warsztaty_2023/Prezentacje/Just_Culture_w_praktyce.pdf
Pokaż w Google Scholar
Urząd Lotnictwa Cywilnego, Deklaracja Just Culture, Deklaracja w sprawie kultury bezpieczeństwa - Urząd Lotnictwa Cywilnego
Pokaż w Google Scholar
Watson T.J., W poszukiwaniu doskonałego zarządzania, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2001
Pokaż w Google Scholar
Zięba R., Kategoria bezpieczeństwa w nauce o stosunkach międzynarodowych, [w:] Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, red. E. Haliżak, R. Zięba, Wyd. DB Bobrow, Warszawa, 1997
Pokaż w Google Scholar
Dyrektywa Rady 94/56/WE z dnia 21 listopada 1994 r. ustanawiająca podstawowe zasady regulujące postępowanie w dochodzeniu przyczyn wypadków i zdarzeń w lotnictwie cywilnym (Dz.U. L 319 z 12.12.1994, pp. 14–19)
Pokaż w Google Scholar
Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym z 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z 1959, nr 35 poz. 212 z późn. zm)
Pokaż w Google Scholar
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 376/2014 z 3.4.2014 r. w sprawie zgłaszania i analizy zdarzeń w lotnictwie cywilnym oraz podejmowanych w związku z nimi działań następczych, zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 996/2010 oraz uchylenia dyrektywy 2003/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzeń Komisji (WE) nr 1321/2007 i (WE) nr 1330/2007, Dz. U. UE L Nr 122 z 24.4.2014 r.
Pokaż w Google Scholar
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie harmonizacji wymagań technicznych i procedur administracyjnych w dziedzinie lotnictwa cywilnego (Dz.U. L 373 z 16.12.1991, pp. 4–8)
Pokaż w Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Izabella Szum
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
