ETYKA ZAWODOWA FUNKCJONARIUSZY WYBRANYCH FRANCUSKICH SŁUŻB ODPOWIEDZIALNYCH ZA BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE
DOI:
https://doi.org/10.34752/ynve8e26Słowa kluczowe:
francuskie służby bezpieczeństwa, etyka zawodowa, wartości służby publicznej, odpowiedzialność funkcjonariuszyAbstrakt
Zgodnie z kodeksem bezpieczeństwa wewnętrznego Policja Narodowa i Żandarmeria Narodowa we Francji zobowiązane są do przestrzegania wysokich standardów etycznych, obejmujących lojalność wobec Republiki, uczciwość, dyskrecję, neutralność polityczną i religijną, a także bezstronność w wykonywaniu powierzonych zadań. Celem artykułu jest prezentacja wyników analiz w aspekcie obowiązków etycznych funkcjonariuszy francuskich służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne. Refleksji poddano wpływ kryzysów wizerunkowych i negatywnej opinii publicznej na morale mundurowych oraz istniejące strategie reagowania. Analiza badawcza wykazała, że najwyższy poziom zaangażowania i odporności etycznej wykazują osoby traktujące służbę jako misję życiową. Ponadto skuteczne wzmacnianie „profesjonalizmu pogłębionego moralnie” wymaga nie tylko kompletnych przepisów prawnych, lecz także świadomego kultywowania wartości kultury służby, transparentności w komunikacji z obywatelami oraz promowania wzorowych zachowań. W artykule omówiono ponadto relacje funkcjonariuszy z obywatelami, zasady stosowania środków przymusu, kontrolę tożsamości oraz ochronę praw osób zatrzymanych, podkreślając konieczność proporcjonalności, poszanowania godności i przestrzegania prawa. Nienaruszalność zasad etyki zawodowej jest nie tylko kategorycznym imperatywem moralnym funkcjonariuszy, lecz także kluczowym czynnikiem wzmacniającym zaufanie publiczne, skuteczność działań instytucji oraz ich legitymację w społeczeństwie.
Pobrania
Bibliografia
PIŚMIENNICTWO
Pokaż w Google Scholar
LITERATURE
Pokaż w Google Scholar
Cahn O., La réponse pénale aux violences commises par le policier, RDLF 2024, nr 69, https://revuedlf.com/droit-penal/la-reponse-penale-aux-violences-commises-par-le-policier/
Pokaż w Google Scholar
Fałdowski M., Etos funkcjonariusza Policji Państwowej, „Przegląd Policyjny” 2017, nr 2.
Pokaż w Google Scholar
Fałdowski M., Etyka zawodowa policjanta we współczesnej kulturze państwa demokratycznego, Szczytno 2018.
Pokaż w Google Scholar
Fałdowski M., Zarządzanie jednostką policji a etyka zawodowa [w:] M. Fałdowska, A. Filipek, J. Ważniewska (red. nauk.), Morale, cz. 2, Morale w świetle wyników badań i procesie dydaktycznym, Warszawa 2016.
Pokaż w Google Scholar
Fouyn, N. Liners A., Manuel de la déontologie des services de police, Bruksela 2025.
Pokaż w Google Scholar
Hołyst B., Policja na świecie, Warszawa 2013.
Pokaż w Google Scholar
Lemarcier S., La police peut-elle changer d’éthique ?, “The Conversation” 2020, https://theconversation.com/la-police-peut-elle-changer-dethique-129710
Pokaż w Google Scholar
Lemercier S., Précis d'éthique et de déontologie de la police, Paryż 2019.
Pokaż w Google Scholar
Michel J., Wartości służby publicznej we Francji, [w:] Etyka w służbie publicznej: materiały z konferencji, Warszawa, 8-9 grudnia 2011 r., Warszawa 2012.
Pokaż w Google Scholar
Molines M., Perrier A., Francuska policja w obliczu wstydu: między kryzysem tożsamości a odnową etyczną, https://theconversation.com/la-police-francaise-face-a-la-honte-entre-crise-identitaire-et-renouveau-ethique-246637
Pokaż w Google Scholar
Moreau de Bellaing C., Force publique. Une sociologie de l'institution policière, Paris 2015.
Pokaż w Google Scholar
Świerczewska-Gąsiorowska A., Prawne aspekty stosunku służbowego funkcjonariuszy Policji, Rzeszów 2025.
Pokaż w Google Scholar
ŹRÓDŁA
Pokaż w Google Scholar
SOURCES
Pokaż w Google Scholar
Amnesty International (2009): Francja: Policja ponad prawem? raport Amnesty International, tłum. B. Kumanek, https://www.amnesty.org.pl/francja-policja-ponad-prawem-raport-amnesty-international/
Pokaż w Google Scholar
Amnesty International (2018), Francja: policja musi zaprzestać używania siły wobec osób protestujących.
Pokaż w Google Scholar
https://www.amnesty.org.pl/francja-policja-musi-zaprzestac-uzywania-sily-wobec-osob-protestujacych/
Pokaż w Google Scholar
Code de déontologie de la police nationale et de la gendarmerie nationale, https://www.interieur.gouv.fr/deontologie
Pokaż w Google Scholar
Deklaracja o Policji. Rezolucja 690 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 8 maja 1979 r., https://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-en.asp?fileid=16101
Pokaż w Google Scholar
Europejska konwencja o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, sporządzona w Strasburgu dnia 26 listopada 1987 r., Dz. U z 1995 r. nr 46, poz. 238.
Pokaż w Google Scholar
Europejski kodeks dobrej praktyki administracyjnej, https://www.ombudsman.europa.eu/pl/publication/pl/3510,
Pokaż w Google Scholar
Kodeks bezpieczeństwa wewnętrznego, https://www.legifrance.gouv.fr/codes/texte_lc/LEGITEXT000025503132/2025-12-02
Pokaż w Google Scholar
Kodeks postępowania funkcjonariuszy porządku prawnego. Rezolucja 34/169 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 17 grudnia 1979, https://www.ohchr.org/sites/default/files/codeofconduct.pdf
Pokaż w Google Scholar
Kodeks postępowania karnego, https://www.legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006071154/LEGISCTA000006138089/1959-03-02/#LEGISCTA000006138089
Pokaż w Google Scholar
Konstytucja z 4 października 1958 r., https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000000571356/,
Pokaż w Google Scholar
Konstytucja z 5 fructidora roku iii (22 sierpnia 1795) Deklaracja praw i obowiązków człowieka i obywatela, http://www.dircost.unito.it/cs/docs/22-8-1795.htm
Pokaż w Google Scholar
Livre blanc de la sécurité intérieure, Annexe 4, https://www.interieur.gouv.fr/actualites/actualites-du-ministere/livre-blanc-de-securite-interieure
Pokaż w Google Scholar
Note d’analyse de l’ACAT sur les pratiques et consequences du maintien de l’ordre en France, https://www.defenseurdesdroits.fr/sites/default/files/2023-03/DDD_Rapport-maintien-ordre_201712.pdf
Pokaż w Google Scholar
Rapport du Defenseur des droits sur Le maintien de l’ordre au regard des règles de déontologie. Décembre 2017, https://www.defenseurdesdroits.fr/sites/default/files/2023-03/DDD_Rapport-maintien-ordre_201712.pdf
Pokaż w Google Scholar
Ustawa nr 2005-270 z dnia 24 marca 2005 r. w sprawie ogólnego statusu personelu wojskowego (1). https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000000808186
Pokaż w Google Scholar
Ustawa nr 93-122 z dnia 29 stycznia 1993 r. o zapobieganiu korupcji i przejrzystości życia gospodarczego i procedur publicznych gdzie ustanowiono Komisję etyczną. https://www.legifrance.gouv.fr/loda/article_lc/LEGIARTI000021666306/2012-03-24
Pokaż w Google Scholar
Ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 636, 718.
Pokaż w Google Scholar
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2022 r., III OSK 1439/21, Lex nr 3347684.
Pokaż w Google Scholar
Zalecenie Rec (2001 r.) 10 Komitetu Ministrów państw członkowskich dotyczące Europejskiego Kodeksu Etyki Zawodowej Policji przyjęte przez Komitet Ministrów 19 września 2001 r. na 765. sesji Zastępców Ministrów.
Pokaż w Google Scholar
Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, tj. z dnia 19 września 2018 r., Dz. Urz. KGP z 2018 r., poz. 89.
Pokaż w Google Scholar
Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie „Zasad etyki zawodowej policjanta”, Dz. Urz. KGP z 2004 r. poz. 3
Pokaż w Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Marek Fałdowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
