NUCLEAR SHARING - GENEZA, ZNACZENIE, WYZWANIA

Autor

DOI:

https://doi.org/10.34752/04xf3s60

Słowa kluczowe:

nuclear sharing, odstraszanie nuklearne, NATO, bezpieczeństwo międzynarodowe

Abstrakt

Artykuł analizuje mechanizm nuclear sharing w ramach NATO jako istotny element współczesnej architektury bezpieczeństwa międzynarodowego. Celem opracowania jest przedstawienie genezy programu, jego ewolucji, mechanizmów funkcjonowania oraz znaczenia strategicznego w zmieniającym się środowisku bezpieczeństwa. Wyniki wskazują, że program nuclear sharing ewoluował od instrumentu operacyjnego do narzędzia o dominującym charakterze polityczno-instytucjonalnym. Współcześnie pełni on przede wszystkim funkcję wzmacniania spójności NATO oraz wiarygodności odstraszania, przy jednoczesnym ograniczeniu jego znaczenia militarnego. Program pozostaje jednak źródłem istotnych kontrowersji prawnych i strategicznych.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogramy autorów

  • Sandra Twardowska

    mgr Sandra Twardowska jest absolwentką Akademii Sztuki Wojennej kierunków Bezpieczeństwo Narodowe (2022 r.) oraz Bezpieczeństwo Narodowe i Obrona Powszechna (2024 r.). W latach 2022–2023 aktywnie wspierała działalność naukową uczelni, pełniąc w formie wolontariatu funkcję asystentki, co pozwoliło jej na czynny udział w procesach badawczych i dydaktycznych.

    Swoje doświadczenie zawodowe budowała również podczas stażu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (2023 r.), pracując w Departamencie Centrum Informacyjnego Rządu nad koordynacją i komunikacją rządową.

    Obecnie jej zainteresowania koncentrują się wokół zagadnień proliferacji broni masowego rażenia oraz analizy współczesnych konfliktów zbrojnych.

  • Jarosław Solarz - Akademia Sztuki Wojennej

    Płk (r) dr hab.  inż. Jarosław SOLARZ jest absolwentem Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Chemicznych (1985 r.) oraz Akademii Obrony Narodowej (1995 r.). Zawodową służbę wojskową pełnił w latach 1985 - 2012, zajmując stanowiska dowódcze, dydaktyczne oraz naukowe. W okresie od lipca 2004 do stycznia 2005 pełnił także służbę w Polskim Kontyngencie Wojskowym w  Iraku na stanowisku Szefa Zespołu Łącznikowego MND CS w Bagdadzie.

    W procesie naukowo – dydaktycznym Akademii Sztuki Wojennej (wcześniej Akademii Obrony Narodowej) aktywnie uczestniczy od 1995 roku, m.in. kierując Zakładem OPBMR w Centrum Szkolenia OPBMR SZ RP, Katedrą Badań nad Terroryzmem oraz Katedrą Zagrożeń Bezpieczeństwa.

    Jest autorem licznych opinii, recenzji i ekspertyz z dziedziny obrony przed bronią masowego rażenia. Był też zaangażowany, jako ekspert ASzWoj, w prace projektu Integrated Nuclear Infrastructure Review (INIR) zajmującego się przygotowaniem Polski do wdrożenia i rozwoju programu energetyki jądrowej.

    Obecnie obszar jego eksploracji naukowej obejmuje zagadnienia: proliferacji broni masowego rażenia, bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, zarządzania ryzykiem, obrony przed bronią masowego rażenia oraz zarządzania kryzysowego i obrony cywilnej.

Bibliografia

Andreasen, Steve, Isabelle Williams, Brian Rose, Hans M. Kristensen, i Simon Lunn. Building A Safe, Secure, and Credible NATO Nuclear Posture. Nuclear Threat Initiative (NTI), 2018.
Pokaż w Google Scholar

Brauß, Heinrich, i Christian Mölling. Germany’s Role in NATO’s Nuclear Sharing. Policy Brief No. 04. German Council on Foreign Relations (DGAP), 2020.
Pokaż w Google Scholar

Chalmers, Malcolm, i Simon Lunn. NATO’s Tactical Nuclear Dilemma. Occasional Paper. London: Royal United Services Institute (RUSI), 2010.
Pokaż w Google Scholar

Cochran, Thomas B., William M. Arkin, i Milton M. Hoenig. Nuclear Weapons Databook: U.S. Nuclear Forces and Capabilities. Washington, D.C.: Ballinger Publishing Company, 1984.
Pokaż w Google Scholar

Deterrence and Defence Posture Review. Brussels: North Atlantic Treaty Organization, 2012.
Pokaż w Google Scholar

Facini, Andrew, i Lily Boland. The Consequences of Tactical Nuclear Weapons Use. Janne E. Nolan Center Council on Strategic Risks, 2025.
Pokaż w Google Scholar

Hood, Anna. „The Nuclear Non-Proliferation Treaty’s Gordian Knot: The Intractable Problem of the Legality of Nuclear Sharing”. International & Comparative Law Quarterly 74, nr 2 (2025): 349–76.
Pokaż w Google Scholar

Kristensen, Hans M. NATO Tactical Nuclear Weapons Exercise and Base Upgrades. Federation of American Scientists, 2024.
Pokaż w Google Scholar

Kristensen, Hans M. U.S. Nuclear Weapons in Europe: A Review of Post-Cold War Policy, Force Levels, and War Planning. Natural Resources Defense Council, 2005.
Pokaż w Google Scholar

Kristensen, Hans M., i Matt Korda. „Tactical nuclear weapons, 2019”. Bulletin of the Atomic Scientists 75, nr 5 (2019): 252–61.
Pokaż w Google Scholar

Kristensen, Hans M., Matt Korda, Eliana Johns, i Mackenzie Knight. „Nuclear Weapons Sharing, 2023”. Bulletin of the Atomic Scientists 79, nr 6 (2023): 393–406.
Pokaż w Google Scholar

Kristensen, Hans M., Matt Korda, Eliana Johns, i Mackenzie Knight-Boyle. „The changing nuclear landscape in Europe”. Bulletin of the Atomic Scientists 81, nr 6 (2025): 485–505.
Pokaż w Google Scholar

Kristensen, Hans M., Matt Korda, Eliana Johns, i Mackenzie Knight-Boyle. „United States Nuclear Weapons, 2026”. Bulletin of the Atomic Scientists 82, nr 2 (2026): 119–50.
Pokaż w Google Scholar

Maitre, Emmanuelle. Nato, the F35 and European Nuclear Dilemmas. Notes de La FRS No. 08. Paris: Fondation pour la recherche stratégique, 2016.
Pokaż w Google Scholar

Mattelaer, Alexander. Articulating the logic of nuclear-sharing. Security Policy Brief, No. 116. Brussels: Egmont – Royal Institute for International Relations, 2019.
Pokaż w Google Scholar

Mattelaer, Alexander. „Nuclear Sharing and NATO as a ‘Nuclear Alliance’”. W Alliances, Nuclear Weapons and Escalation, zredagowane przez Andrew O’Neil i Stephan Frühling, 123–31. ANU Press, 2021.
Pokaż w Google Scholar

Müller, Harald, i Annette Schaper. „Definitions, Types, Missions, Risks and Options for Control: A European Perspective”. W Tactical Nuclear Weapons: Options for Control, 19–49. Geneva: United Nations Institute for Disarmament Research, 2000.
Pokaż w Google Scholar

NATO 2022 Strategic Concept. North Atlantic Treaty Organization, 2022.
Pokaż w Google Scholar

Nichols, Tom, Douglas Stuart, i Jeffrey D. McCausland. Tactical Nuclear Weapons and NATO. Fort Belvoir, VA: Defense Technical Information Center, 2012.
Pokaż w Google Scholar

Norris, Robert S., William M. Arkin, i William Burr. „Appendix B: Deployments by country, 1951-1977”. Bulletin of the Atomic Scientists 55, nr 6 (1999): 66–67.
Pokaż w Google Scholar

Norris, Robert S., William M. Arkin, i William Burr. „Where they were”. Bulletin of the Atomic Scientists 55, nr 6 (1999): 26–35.
Pokaż w Google Scholar

Norris, Robert S., Hans M. Kristensen, i Joshua Handler. „The B61 Family of Bombs”. Bulletin of the Atomic Scientists 59, nr 1 (2003): 74–76.
Pokaż w Google Scholar

Potter, William, i Nikolai Sokov. „Tactical Nuclear Weapons: The Nature of the Problem”. W Tactical Nuclear Weapons: Options for Control. Geneva: United Nations Institute for Disarmament Research, 2000.
Pokaż w Google Scholar

Rand, Lindsay, Frank Kuhn, Daria Selezneva, i Lucian Bumeder. Nuclear Sharing in Europe. Young Deep Cuts Report. Young Deep Cuts Commission (YDCC), 2024.
Pokaż w Google Scholar

Schelling, Thomas C., i Anne-Marie Slaughter. Arms and Influence. New Haven: Yale University Press, 2020.
Pokaż w Google Scholar

Schulte, Paul. „Tactical Nuclear Weapons in NATO and Beyond: A Historical and Thematic Examination”. W Tactical Nuclear Weapons and NATO, 13–74. Carlisle, PA: Strategic Studies Institute, US Army War College, 2012.
Pokaż w Google Scholar

Stockholm International Peace Research Institute. SIPRI Yearbook 1974: World Armaments and Disarmament. Stockholm: Almqvist & Wiksell, 1974.
Pokaż w Google Scholar

Stockholm International Peace Research Institute. SIPRI Yearbook 1980: World Armaments and Disarmament. London: Taylor & Francis, 1980.
Pokaż w Google Scholar

Stockholm International Peace Research Institute. SIPRI Yearbook 1991: World Armaments and Disarmament. Oxford: Oxford University Press, 1991.
Pokaż w Google Scholar

Thränert, Oliver. NATO’s Deterrence and Defense Posture Review. SWP Comments 34. Berlin: Stiftung Wissenschaft und Politik, 2011.
Pokaż w Google Scholar

U.S. Department of Energy. „NNSA Completes B61-12 Life Extension Program”. 15 kwietnia 2026.
Pokaż w Google Scholar

Treaty Between the United States of America and the Union of Soviet Socialist Republics on the Elimination of Their Intermediate-Range and Shorter-Range Missiles, Treaty Series (1987).
Pokaż w Google Scholar

Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons, 729 United Nations Treaty Series (1968).
Pokaż w Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

30-06-2026

Numer

Tom 296 Nr 2 (2026): Kwartalnik Wiedza Obronna Tom 296 Nr 2 (2026) 

Dział

Artykuły recenzowane

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Sandra Twardowska, Jarosław Solarz

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Twardowska, Sandra, and Jarosław Solarz. 2026. “NUCLEAR SHARING - GENEZA, ZNACZENIE, WYZWANIA”. Wiedza Obronna 296 (2). https://doi.org/10.34752/04xf3s60.

Podobne artykuły

1-10 z 90

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.