Forthcoming

Przygotowanie polskich szpitali na wypadek konfliktu zbrojnego w kontekście wojny rosyjsko-ukraińskiej

Autor

DOI:

https://doi.org/10.34752/23m3rs17

Słowa kluczowe:

konflikt zbrojny, odporność systemu ochrony zdrowia, infrastruktura krytyczna, ewakuacja medyczna

Abstrakt

Wojna rosyjsko-ukraińska ujawniła ograniczoną odporność cywilnych systemów ochrony zdrowia na skutki konfliktu zbrojnego. Celem pracy była analiza doświadczeń ukraińskich oraz ocena przygotowania polskich szpitali do funkcjonowania w warunkach zagrożenia militarnego. Analizie poddano kluczowe obszary determinujące ciągłość udzielania świadczeń zdrowotnych: mobilizację personelu, zwiększanie liczby miejsc hospitalizacji, ochronę infrastruktury krytycznej, ewakuację medyczną oraz dostępność infrastruktury ochronnej. Wykazano, że polski system ochrony zdrowia charakteryzuje się istotnymi deficytami w zakresie zdolności operacyjnych na wypadek konfliktu zbrojnego, szczególnie w obszarze zabezpieczenia infrastruktury, elastyczności organizacyjnej oraz ewakuacji wielu pacjentów. Wnioskiem z pracy jest konieczność wdrożenia zintegrowanych rozwiązań organizacyjnych, technicznych i logistycznych zwiększających odporność polskich szpitali na skutki potencjalnego konfliktu zbrojnego.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogramy autorów

  • dr Małgorzata Terlecka-Maciejewska - Akademia Piotrkowska w Piotrkowie Trybunalskim

    Doktor nauk społecznych w dyscyplinie bezpieczeństwo wewnętrzne, lekarz, specjalista okulistyki, okuloplastyk i mikrochirurg. Obecnie Zastępca Dyrektora ds. Opieki Zdrowotnej w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach. Absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Ukończyła studia podyplomowe z zakresu Zarządzania w Ochronie Zdrowia oraz MBA w Ochronie Zdrowia. Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie. Nauczyciel i wykładowca akademicki. Od lat związana z organizacją i zarządzaniem podmiotami leczniczymi, ze szczególnym uwzględnieniem struktur medycznych oraz badaniami nad systemami bezpieczeństwa zdrowotnego. Jej dorobek i działalność zawodowa koncentrują się na organizacji struktur medycznych oraz przygotowaniu podmiotów leczniczych do działania w warunkach zagrożeń i sytuacji kryzysowych poprzez wzmacnianie odporności instytucji ochrony zdrowia i ich zdolności do utrzymania ciągłości i skuteczności działania wobec wyzwań współczesnego świata.

  • mgr A. Stepka - Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Łodzi

    Ratownik medyczny oraz magister zdrowia publicznego. Autor publikacji z zakresu kardiologii (Stępka A., „Ostre zespoły wieńcowe w praktyce ratownika medycznego i pielęgniarki systemu” Ratownictwo Praktyczne, Gliwice 2015; Stępka A. „Stany zagrożenia życia w chorobach układu krążenia” PZWL, Warszawa 2019) oraz zdarzeń masowych (Podlasin A., Stępka A. „Zdarzenia masowe i konflikty zbrojne. Organizacja i procedury postępowania” PZWL, Warszawa 2022).

Bibliografia

Agulnik A, Kizyma R, Salek M, Wlodarski MW, Pogorelyy M, Oszer A, et al. Global effort to evacuate Ukrainian children with cancer and blood disorders who have been affected by war. Lancet Haematol. 2022 Sep;9(9):e645–7. doi:10.1016/S2352-3026(22)00259-9
Pokaż w Google Scholar

Armstrong JBP. Preparing your emergency department for disaster: Optimizing surge capacity during mass casualty events. Healthc Manage Forum. 2024 Mar 20;37(2):86–9. doi:10.1177/08404704231199403
Pokaż w Google Scholar

Baker MS, Baker J, Burkle FM. Russia’s Hybrid Warfare in Ukraine Threatens Both Healthcare & Health Protections Provided by International Law. Ann Glob Health. 2023 Jan 23;89(1). doi:10.5334/aogh.4022
Pokaż w Google Scholar

Barsukova A, Shvab M, Puttkammer NH, Vitruk O, Ihnatiuk AP, Hetman LI, et al. Impact of war on HIV-related healthcare services and health workers in eastern Ukraine: a qualitative study. AIDS Care. 2024 Sep 26;36(9):1213–21. doi:10.1080/09540121.2024.2332445
Pokaż w Google Scholar

Beyrer C. Assessing the Impact of Russia’s Invasion of Ukraine on Health Services. JAMA Health Forum. 2024 May 17;5(5):e240924. doi:10.1001/jamahealthforum.2024.0924
Pokaż w Google Scholar

Bielka K, Kuchyn I, Horoshko V. Intensive care units during the Ukraine war: challenges and opportunities. Intensive Care Med. 2023 Aug 14;49(8):1011–4. doi:10.1007/s00134-023-07117-5
Pokaż w Google Scholar

Dzhus M, Golovach I. Impact of Ukrainian-Russian War on Health Care and Humanitarian Crisis. Disaster Med Public Health Prep. 2023 Dec 7;17:e340. doi:10.1017/dmp.2022.265
Pokaż w Google Scholar

Haar RJ, Read R, Fast L, Blanchet K, Rinaldi S, Taithe B, et al. Violence against healthcare in conflict: a systematic review of the literature and agenda for future research. Confl Health. 2021 Dec 7;15(1):37. doi:10.1186/s13031-021-00372-7
Pokaż w Google Scholar

Haar RJ, Risko CB, Singh S, Rayes D, Albaik A, Alnajar M, et al. Determining the scope of attacks on health in four governorates of Syria in 2016: Results of a field surveillance program. PLoS Med. 2018 Apr 24;15(4):e1002559. doi:10.1371/journal.pmed.1002559
Pokaż w Google Scholar

Hertelendy AJ, Al-Wathinani AM, Ali Salem Sultan M, Goniewicz K. Health Sector Transformation in Saudi Arabia: The Integration of Drones to Augment Disaster and Prehospital Care Delivery. Disaster Med Public Health Prep. 2023 May 2;17:e448. doi:10.1017/dmp.2023.65
Pokaż w Google Scholar

Holtan A, Ottesen F, Hoel CC, Iversen P, Olsen S, Thorbjørnsen M. Medical evacuation of patients from war-torn Ukraine to Norwegian hospitals. Tidsskrift for Den norske legeforening. 2023 May 9. doi:10.4045/tidsskr.23.0286
Pokaż w Google Scholar

Kivlehan SM, Niescierenko M, Murray K, Ali J, Anderson G, Baer C, et al. Designing, implementing and evaluating multidisciplinary healthcare training programmes in the wartime humanitarian context of Ukraine. Emergency Medicine Journal. 2025 Mar;42(3):165–70. doi:10.1136/emermed-2024-214313
Pokaż w Google Scholar

Kruk ME, Myers M, Varpilah ST, Dahn BT. What is a resilient health system? Lessons from Ebola. The Lancet. 2015 May;385(9980):1910–2. doi:10.1016/S0140-6736(15)60755-3
Pokaż w Google Scholar

Marczyk CES, Saurin TA, Bulhões IR, Patriarca R, Bilotta F. Slack in the infrastructure of intensive care units: resilience management in the post-pandemic era. BMC Health Serv Res. 2023 Jun 6;23(1):579. doi:10.1186/s12913-023-09495-4
Pokaż w Google Scholar

Michalska K, Domagała A. Addressing the health workforce crisis in Poland from the key stakeholders’ perspectives – a qualitative study. BMC Health Serv Res. 2025 Aug 22;25(1):1121. doi:10.1186/s12913-025-13150-5
Pokaż w Google Scholar

Montán KL, Örtenwall P, Blimark M, Montán C, Lennquist S. A method for detailed determination of hospital surge capacity: a prerequisite for optimal preparedness for mass-casualty incidents. European Journal of Trauma and Emergency Surgery. 2023 Apr 26;49(2):619–32. doi:10.1007/s00068-022-02081-z
Pokaż w Google Scholar

Mueller A, Salek M, Oszer A, Evseev D, Yakimkova T, Wlodarski M, et al. Retrospective comparative analysis of two medical evacuation systems for Ukrainian patients affected by war. Eur J Cancer. 2024 Oct;210:114271. doi:10.1016/j.ejca.2024.114271
Pokaż w Google Scholar

Petanidis S, Chandramouli K, Floros G, Nifakos S, Kolomvatsos K, Tsekeridou S, et al. Optimizing Emergency Response in Hospitals: A Systematic Review of Surge Capacity Planning and Crisis Resource Management. Healthcare. 2025 Nov 6;13(21):2819. doi:10.3390/healthcare13212819
Pokaż w Google Scholar

Sänger N, Heinzel C, Sandholz S. Advancing Resilience of Critical Health Infrastructures to Cascading Impacts of Water Supply Outages—Insights from a Systematic Literature Review. Infrastructures (Basel). 2021 Dec 14;6(12):177. doi:10.3390/infrastructures6120177
Pokaż w Google Scholar

Smarżewska D, Wereda WS, Jończyk JA. Assessment of the Health Care System in Poland and Other OECD Countries Using the Hellwig Method. Int J Environ Res Public Health. 2022 Dec 13;19(24):16733. doi:10.3390/ijerph192416733
Pokaż w Google Scholar

Szpakowski R, Dykowska G, Fronczak A, Zając P, Czerw A. Migrations of nurses and doctors from Poland: data for the years 2014–2020 based on the sample of the capital city of Warsaw. Archives of Medical Science. 2017. doi:10.5114/aoms.2017.69394
Pokaż w Google Scholar

Walravens S, Zharkova A, De Weggheleire A, Burton M, Cabrol JC, Lee JS. Characteristics of Medical Evacuation by Train in Ukraine, 2022. JAMA Netw Open. 2023 Jun 23;6(6):e2319726. doi:10.1001/jamanetworkopen.2023.19726
Pokaż w Google Scholar

WATSON SK, RUDGE JW, COKER R. Health Systems’ “Surge Capacity”: State of the Art and Priorities for Future Research. Milbank Q. 2013 Mar 14;91(1):78–122. doi:10.1111/milq.12003
Pokaż w Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

25-09-2026

Numer

Early View

Dział

Zarządzanie kryzysowe

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 dr Małgorzata Terlecka-Maciejewska, mgr A. Stepka

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Terlecka-Maciejewska, Magłgorzata, and Adam Stępka. 2026. “Przygotowanie Polskich Szpitali Na Wypadek Konfliktu Zbrojnego W kontekście Wojny Rosyjsko-ukraińskiej”. Wiedza Obronna, September. https://doi.org/10.34752/23m3rs17.

Podobne artykuły

1-10 z 120

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.