Rosyjska koncepcja wojny informacyjnej jako instrument rywalizacji strategicznej Federacji Rosyjskiej
DOI:
https://doi.org/10.34752/s2905g73Słowa kluczowe:
bezpieczeństwo międzynarodowe, bezpieczeństwo informacyjne, rywalizacja strategiczna, wojna nowej generacji, Federacja RosyjskaAbstrakt
Celem artykułu jest zrekonstruowanie rosyjskiej koncepcji wojny informacyjnej jako integralnego elementu prowadzonej rywalizacji strategicznej w międzynarodowym środowisku bezpieczeństwa. W badaniu wykorzystano analizę dokumentów doktrynalnych, literaturę naukową oraz studia przypadków, w tym rosyjskie ataki na Czeczenię (1994-1996, 1999-2009), Gruzję w 2008 roku, Syrię w 2015 roku oraz Ukrainę 2014 i 2022 roku. Uwzględniono także porównawczą analizę interpretacji rosyjskich i zachodnich wojny informacyjnej. Na podstawie przeprowadzonych badań ustalono, że rosyjska koncepcja wojny informacyjnej funkcjonuje jako spójny i długofalowy element rywalizacji międzynarodowej prowadzonej przez Rosję, w której informacja traktowana jest jako instrument równorzędny z narzędziami militarnymi, a jej głównym celem jest zarówno kształtowanie percepcji przeciwnika, w celu uzyskania przewagi w rywalizacji strategicznej. Wskazuje się, że zrozumienie rosyjskich praktyk informacyjnych jest kluczowe dla analizy współczesnych konfliktów oraz opracowania skutecznych strategii przeciwdziałania im w środowisku bezpieczeństwa międzynarodowego.
Pobrania
Bibliografia
About Strategic Communications, https://stratcomcoe.org/about_us/about-strategic-communications/1.
Pokaż w Google Scholar
AFCEA, Kyivstar Cyber Attack: Deep Dive on Cyber Warfare in Ukraine, https://www.afcea.org/signal-media/cyber-edge/kyivstr-cyber-attack-deep-dive-cyber-warfare-ukraine.
Pokaż w Google Scholar
Banasik M., Bezpieczeństwo międzynarodowe w erze strategicznej rywalizacji, Difin, Warszawa 2023.
Pokaż w Google Scholar
Bawa A. et al., Telegram as a Battlefield: Kremlin-related Communications during the Russia-Ukraine Conflict, https://arxiv.org/html/2501.01884v3.
Pokaż w Google Scholar
Bilal Arsalan, Hybrydowa wojna Rosji z Zachodem, https://www.nato.int/docu/review/pl/ articles/2024/04/26/hybrydowa-wojna-rosji-z-zachodem/index.html.
Pokaż w Google Scholar
Bryjka F., Ofensywa dezinformacyjna Rosji przeciwko Ukrainie, https://www.pism.pl/publikacje/ofensywa-dezinformacyjna-rosji-przeciwko-ukrainie.
Pokaż w Google Scholar
Christopher A., Mitrokhin V., The World Was Going Our Way: The KGB and the Battle for the Third World, Basic Books, New York 2005.
Pokaż w Google Scholar
Cyber Peace Institute, Viasat Malware Attack, https://cyberconflicts. cyberpeaceinstitute.org/law-and-policy/cases/viasat.
Pokaż w Google Scholar
Darczewska J., Anatomia rosyjskiej wojny informacyjnej, OSW, Warszawa 2014.
Pokaż w Google Scholar
Darczewska J., Zawładnąć umysłami i urządzić świat. Rosyjska strategia dywersji i dezinformacji, OSW, Warszawa 2024, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/ Zawladnac%20umyslami_JD_www_0.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Dela P., Elementy systemu walki w cyberprzestrzeni, „Kwartalnik Bellona”, nr 3/2020, s. 69-84.
Pokaż w Google Scholar
Dela P., Militaryzacja cyberprzestrzeni – obszary rywalizacji, „Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego” 2022, t. 16, s. 471-491.
Pokaż w Google Scholar
Dela P., Teoria walki w cyberprzestrzeni, Akademia Sztuki Wojennej, Warszawa 2020.
Pokaż w Google Scholar
Dela P., Wybrane aspekty cyberbezpieczeństwa, „Kwartalnik Bellona”, nr 1/2026, s. 99-119.
Pokaż w Google Scholar
Dugin A., Setevye voyny: Ugrozy i pobedy v epokhu informatsionnogo obshchestva, Evraziyskoe Dvizhenie, Moskva 2014.
Pokaż w Google Scholar
EU imposes sanctions on state-owned outlets RT/Russia Today and Sputnik's broadcasting in the EU, https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2022/03/02/eu-imposes-sanctions-on-state-owned-outlets-rtrussia-today-and-sputnik-s-broadcasting-in-the-eu/.
Pokaż w Google Scholar
European Council on Foreign Relations. Deconstructing Russia’s anti-colonial posturing in the Global South, https://ecfr.eu/article/deconstructing-russias-anti-colonial-posturing-in-the-global-south/.
Pokaż w Google Scholar
Galeotti M., I'm Sorry for Creating the 'Gerasimov Doctrine', „Foreign Policy”, 5 March 2018.
Pokaż w Google Scholar
Galeotti M., Political Warfare in the Soviet Union, Routledge, London, New York 2019.
Pokaż w Google Scholar
Galeotti M., Putin’s wars, Bloomsbury Publishing, London 2022.
Pokaż w Google Scholar
Galeotti M., Russian Political War. Moving Beyond the Hybrid, Routledge, London 2019.
Pokaż w Google Scholar
Gareev M. A., Nekotorye problemy podgotovki Vooruzhyonnykh Sil k lokalnym voynam, „Voennaya myśl”, nr 1/2000, s. 19-27.
Pokaż w Google Scholar
Gawliczek P., Mrozek J., Soboń A., The Idea of War in the Culture of the Russian Nation, „Polish Political Science Yearbook”, vol. 54(2)/2025, pp. 5-18. https://doi.org/10.15804/ppsy202515.
Pokaż w Google Scholar
Gąsiewski D., Bućko M., Wojna informacyjna Rosji z Ukrainą, „Biuletyn ASzWoj”, nr 2/ 2022, s. 1-15.
Pokaż w Google Scholar
Gerasimov V., Tszennost nauki w predvidenii. Novye vyzovy trebuyut pereosmyslit formy i sposoby vedenia boevykh deystvij. „Voenno-promyshlennyj kur’er”, 27 fevralia 2013, https://vpk-news.ru/articles/14632.
Pokaż w Google Scholar
Giles K., Moscow Rules: What Drives Russia to Confront the West, Brookings Institution Press, Washington 2019.
Pokaż w Google Scholar
Giles K., Moscow Rules: What Drives Russia to Confront the West, Brookings Institution Press, Washington 2019.
Pokaż w Google Scholar
Giles K., Russia’s „New” Tools for Confronting the West: Continuity and Innovation in Moscow’s Exercise of Power, Royal Institute of International Affairs, London 2016.
Pokaż w Google Scholar
Giles K., Russia's War on Everybody: And What it Means for You, Bloomsbury Academic, London 2023.
Pokaż w Google Scholar
Gleotti M., We Need to Talk About Putin: Why the West gets him wrong, and how to get him right, Penguin Books, Londyn 2020.
Pokaż w Google Scholar
Gruszczak A., Bajor P., Między wiedzą a władzą – o związkach między informacją, wiedzą i bezpieczeństwem, [w:] Między wiedzą a władzą. Bezpieczeństwo w erze informacji, red. P. Bajor, A. Gruszczak, Księgarnia Akademicka, Kraków 2019.
Pokaż w Google Scholar
Hansen F. S., When Russia Wages War in the Cognitive Domain, „Journal of Slavic Military Studies”, nr 2/2021, s. 181–201. https://doi.org/10.1080/13518046.2021.1990562.
Pokaż w Google Scholar
Hoffman F.G., Conflict in the 21st Century: The Rise of Hybrid Wars, Potomac Institute for Policy Studies, Arlington 2007.
Pokaż w Google Scholar
Industroyer 2: the Russian Cyberattack on Ukraine Infrastructure, https://www.headmind.com/industroyer-2/.
Pokaż w Google Scholar
Kiera J., Wojna informacyjna jako instrument polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, „Studia Politologiczne Uniwersytetu Śląskiego” 2023, nr 25, s. 123 145. https://doi.org/10.31261/spus.16882.
Pokaż w Google Scholar
Kilcullen D., The Accidental Guerrilla: Fighting Small Wars in the Midst of a Big One, Oxford University Press, New York 2009.
Pokaż w Google Scholar
Lee R. M., Robert M. et al., Analysis of the Cyber Attack on the Ukrainian Power Grid. SANS ICS Research, 2016, s. 1–34, https://nsarchive.gwu.edu/sites/default/files/ documents/3891751/SANS-and-Electricity-Information-Sharing-and.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Messner J. E., Miatież — imia Tretiej Wsiełnoj, [w:] Problemy wojny i pokoju, t. 3, V. Dubrowsky, Buenos Aires 1960, s. 142-160.
Pokaż w Google Scholar
National Security Strategy. October 2022, https://bidenwhitehouse.archives.gov/wp-content/uploads/ 2022/10/ Biden-Harris-Administrations-National-Security-Strategy-10.2022.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Ochocki K., Etyka w ZSRR, „Etyka”, nr 13/1974, s. 247-249.
Pokaż w Google Scholar
Osadchuk R., AI tools usage for disinformation in the war in Ukraine, https://dfrlab.org/2024/07/09/ai-tools-usage-for-disinformation-in-the-war-in-ukraine/.
Pokaż w Google Scholar
Otłowski T., Rosyjskie zaangażowanie w Syrii jako geopolityczny „game-changer” dla regionu i świata. Warszawa: Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego, 17 listopada 2015, https:/pulaski.pl/wp-content/uploads/2015/02/Pulaski_Policy_Papers_nr_19_15.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Panarin I. N., Informatsionnaya voyna i geopolitika, Pokolenie, Moskva 2006.
Pokaż w Google Scholar
Pelc P., Cyberprzestrzeń jako element walki informacyjnej – doświadczenia z konfliktu w Ukrainie, „Bezpieczeństwo Narodowe” 2024, nr 2, s. 89-109. https://doi.org/ 10.59800/bn/196691.
Pokaż w Google Scholar
Pipes R., Russia under the Old Regime, Penguin Books, New York 1974.
Pokaż w Google Scholar
Prakseologia w naukach o bezpieczeństwie: Cyberbezpieczeństwo i bezpieczeństwo informacyjne – wybrane problemy, P. Dela, W. Scheffs, red. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kaliskiego, Kalisz 2024.
Pokaż w Google Scholar
Rid T., Active Measures: The Secret History of Disinformation and Political Warfare, Farrar, Straus and Giroux, New York 2020.
Pokaż w Google Scholar
Rid T., War 2.0: Irregular Warfare in the Information Age, Praeger, Westport 2009.
Pokaż w Google Scholar
Rid T., Wojna informacyjna, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 2022.
Pokaż w Google Scholar
Rogozińska A., Niemilitarny wymiar wojny hybrydowej na Ukrainie, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne”, nr 2/2019, s. 173-194. http://dx.doi.org/10.14746/ssp.2019.2.10.
Pokaż w Google Scholar
Rogozińska A., Teoria i praktyka wojny w cyberprzestrzeni. Casus przypadku, „Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego” t. 18/2024, s. 475-498.
Pokaż w Google Scholar
Rosyjska dominacja informacyjna w teorii i praktyce, red. M. Wrzosek, Akademia Sztuki Wojennej, Warszawa 2022.
Pokaż w Google Scholar
Russia undermines the agility and resilience of its networks by passing the ‘Sovereign Internet’ law, https://www.internetsociety.org/resources/internet-fragmentation/russias-sovereign-internet-law/.
Pokaż w Google Scholar
Shultz R. H., Godson R., Dezinformatsia: Active Measures in Soviet Strategy, Pergamon-Brassey’s, Washington 1984.
Pokaż w Google Scholar
Slipczenko W. I., Wojny szestovo pokolenia, Wecze, Moskwa 2002.
Pokaż w Google Scholar
Sorokivska-Obikhod A., Russian information campaign against Georgia: after the war in August 2008: goals, narratives and actors, „European Journal of Transformation Studies”, nr 1/2022, s. 52-77.
Pokaż w Google Scholar
Tkeshelashvili I., Rosyjska propaganda w przestrzeni informacyjnej Gruzji przed i po konflikcie w sierpniu 2008 roku, „Wschodnioznawstwo”, nr 15/2021, s. 55-71. https://doi.org/10.4467/20827695WSC.21. 003.14710.
Pokaż w Google Scholar
U.S. Department of the Army Soviet Military Power: An Assessment of the Threat, Washington, D.C.: Government Printing Office (GPO), 1984.
Pokaż w Google Scholar
Vaganov A., Understanding the laws relating to “fake news” in Russia, https://cpj.org/wp-content/uploads/2022/07/Guide-to-Understanding-the-Laws-Relating-to-Fake-News-in-Russia.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Viasat, KA-SAT network cyber attack overview. 2022, https://www.viasat.com/perspectives/corporate/2022/ka-sat-network-cyber-attack-overview/.
Pokaż w Google Scholar
Wrzosek M., Dezinformacja jako komponent operacji informacyjnych, Akademia Obrony Narodowej, Warszawa 2012.
Pokaż w Google Scholar
Wrzosek M., Przyszła wojna wielodomenowa w rosyjskiej myśli wojskowej, [w:] S. Markiewicz, W. Materak, Organizacja systemu rozpoznania zagrożeń państwa – zagrożenia militarne w wielodomenowych operacjach w przyszłych konfliktach zbrojnych, Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej, Warszawa 2024, s. 57-96.
Pokaż w Google Scholar
Wrzosek M., Walka informacyjna podczas rosyjskiej "specjalnej operacji wojskowej" w Ukrainie w 2022 roku, [w:] Wojna Federacji rosyjskiej z Zachodem, Difin, Warszawa 2022.
Pokaż w Google Scholar
Doctrine of Information Security of the Russian Federation, https://mid.ru/en/foreign_policy/ fundamental_documents/1539546/.
Pokaż w Google Scholar
Federalnyy zakon «O sredstvakh massovoy informatsii», art. 15, http://www.consultant.ru/document/ cons_doc_LAW_1702/.
Pokaż w Google Scholar
Joint Chiefs of Staff, Joint Publication 3-13. Information Operations, Washington D.C. 2022.
Pokaż w Google Scholar
Joint Chiefs of Staff, Joint Publication 3-53. Psychological Operations, Washington D.C. 2010.
Pokaż w Google Scholar
Kodeks Rossiyskoy Federatsii ob administrativnykh pravonarusheniyakh, art. 20.3.3, http://www.consultant.ru/document/ cons_doc_LAW_34661/.
Pokaż w Google Scholar
Kontseptsiya vneshney politiki Rossiyskoy Federatsii (utverzhdena Prezidentom Rossiyskoy Federatsii V.V.Putinym 31 marta 2023 g.), https://www.mid.ru/ru/detail-material-page/1860586/.
Pokaż w Google Scholar
NATO Strategic Communications Centre of Excellence, NATO Strategic Communications Handbook, Riga 2015.
Pokaż w Google Scholar
Shtab Generalny Vooruzhyonnykh Sil RF. Analiz strategicheskikh ugroz i perspektivy razvitiya Vooruzhyonnykh Sil Rossii, Voenizdat, Moskwa 2019.
Pokaż w Google Scholar
U.S. Department of State, Russia's Pillars of Disinformation and Propaganda, https://2021-2025.state.gov/russias-pillars-of-disinformation-and-propaganda-report/.
Pokaż w Google Scholar
Ugolovnyy kodeks Rossiyskoy Federatsii, art. 207.3, 280.3, http://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_10699/.
Pokaż w Google Scholar
Ukaz Prezidenta RF ot 2 iyulya 2021 g. N 400 "O Strategii natsional'noy bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii", https://base.garant.ru/401425792/.
Pokaż w Google Scholar
Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 12.05.2016 g. № 646. Ob ukreplenii doktriny informatsionnogo i besstrastnogo povedeniya Rossiyskoy Federatsii, http://www.kremlin.ru/acts/bank/41460.
Pokaż w Google Scholar
Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 7 fevralya 2021 g. № 400 «O natsional'noy strategii «Razvitiye Rossiyskoy Federatsii», https://www.consultant.ru/ document/cons_doc_LAW_389271/.
Pokaż w Google Scholar
Voennaya doktrina Rossijskoj Federacii. 25 dekabrya 2014 g., https://kremlin.ru/events/president/news/ 47334.
Pokaż w Google Scholar
Vystupleniye rukovoditelya Delegatsii Rossiyskoy Federatsii na peregovorakh v Vene po voprosam voyennoy bezopasnosti i kontrolya nad vooruzheniyami K.YU.Gavrilova na 1079-m plenarnom zasedanii Foruma OBSE po sotrudnichestvu v oblasti bezopasnosti, 29 maya 2024 goda, https://mid.ru/ru/ foreign_policy/news/1953571/.
Pokaż w Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Agnieszka Rogozińska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
