GAMING SZANSĄ ROZWOJU BADAŃ Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA MILITARNEGO
DOI:
https://doi.org/10.34752/2022-h281Słowa kluczowe:
gaming, metodologia badań bezpieczeństwa militarnego, modelowanie i symulacje, poważny gaming, gry wojenne, gry decyzyjneAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie spektrum szans rozwoju badań w zakresie bezpieczeństwa militarnego, dzięki szerokiemu zastosowaniu gamingu w rozumieniu metody badawczej wykorzystującej gry w roli narzędzi badawczych, w ramach ustrukturyzowanego podejścia metodologicznego umożliwiającego pozyskiwanie danych jakościowych i ilościowych na temat procesów decyzyjnych. Dana metoda czy narzędzie może być określone mianem gry jeśli spełnia warunki definicyjne. Szanse wypływające bezpośrednio z wykorzystania gamingu zostały zidentyfikowane jako: (1) możliwość poddawania próbom w bezpiecznym (sztucznym) środowisku idei z krytycznej dziedziny jaką stanowi bezpieczeństwo militarne, i w której za błędy płaci się zwyczajowo najwyższą cenę, (2) umożliwienie powstawania nieprzewidzianych zjawisk podobnych do Czarnych Łabędzi w skutek zachodzących w grze interakcji, co aby móc lepiej zrozumieć ich wpływ na poddawane próbom systemy, (3) zwiększenie liczby dostępnych metod i narzędzi badawczych.
Pobrania
Bibliografia
Research & Wargaming at U.S. Naval War College. https://usnwc.edu/Research-and-Wargaming [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Abt, C.C. (1970) Serious Games. Viking Press: New York (NY).
Pokaż w Google Scholar
Bae, S.J. (Ed.) (2022) Forging wargamers: a framework for wargaming education. Marine Corps University Press: Quantico, Virginia.
Pokaż w Google Scholar
Balcerak, A. & Pełech, A. (2003) Gry kierownicze lat trzydziestych XX wieku. Symulacja systemów gospodarczych, (15), 45–56. http://www.ioz.pwr.wroc.pl/pracownicy/zabawa/sssg/Polanica2003/pdf/03pelech.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Bartels, E.M. (2019) Getting the most out of your Wargame: Practical Advice for Decision Makers. https://warontherocks.com/2019/11/getting-the-most-out-of-your-wargame-practical-advice-for-decision-makers/ [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Bartels, Elizabeth, M. (2020) Incorporating Gaming into Research Programs in International Relations: Repetition, Game Series, and Multi-Method Analysis. http://www.elliebartels.com/uploads/1/1/0/6/110629149/bartels_multi_method_games_apsa_2020.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Bell, S.J. (2008) Design Thinking. American Libraries, (39(1/2)), 44–49. https://doi.org/10.34944/dspace/112.
Pokaż w Google Scholar
Black, Charles, N., Newton, Richard, D., Nobles, Mary, Ann & Ellis, David, Charles (Third Quarter 2018) U.S. Special Operations Command’s Future, by Design. Joint Force Quarterly, (90), 42–49. https://ndupress.ndu.edu/Portals/68/Documents/jfq/jfq-90/jfq-90_42-49_black-et-al.pdf?ver=2018-04-11-125441-307.
Pokaż w Google Scholar
Brodie, B. (1963) Strategia w erze broni rakietowej. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Brynen, R. & Milante, G. (2013) Peacebuilding With Games and Simulations. Simulation & Gaming, 44(1), 27–35. https://doi.org/10.1177/1046878112455485.
Pokaż w Google Scholar
Burns, S. (Ed.) (2015) War Gamers Handbook.
Pokaż w Google Scholar
Caffrey, M.B., Jr. (2019) On Wargaming. The Newport Papers.
Pokaż w Google Scholar
Caillois, R. (2001) Man, Play and Games. University of Illinois Press.
Pokaż w Google Scholar
Cayirci, E. & Marincic, D. (2009) Computer Assisted Exercises and Training. John Wiley & Sons, Inc: Hoboken, NJ, USA.
Pokaż w Google Scholar
Center for Army Lessons Learned How to Master Wargaming: Commander and Staff Guide to Improving COA Analysis.
Pokaż w Google Scholar
Command and General Staff College The Master in Military Art and Science (MMAS). https://armyuniversity.edu/CGSC/DegreePrograms [dostęp: 3 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Costikyan, G. (2002) I Have no Words & I Must Design: Toward a Critical Vocabulary for Games, http://www.digra.org/wp-content/uploads/digital-library/05164.51146.pdf [dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Coyle, D. (2018) The Culture Code: The Secrets of Highly Successful Groups. Bantam Books: New York (NY).
Pokaż w Google Scholar
Crawford, C. (1997) The Art of Computer Game Design. https://www.digitpress.com/library/books/book_art_of_computer_game_design.pdf [dostęp: 2 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Crawford, C. (2003) Chris Crawford on Game Design. New Riders Publishing.
Pokaż w Google Scholar
Curry, J. History of Wargaming Project. https://wargamingco.blogspot.com/ [dostęp: 14 .09. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Curry, J. The History of Wargaming Project- Documenting the Development of Wargaming: Documenting the Development of Wargaming. http://www.wargaming.co/professional/home.htm [dostęp: 14 .09. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Curry, J. (2013) Why Cold War Warsaw Pact Tactics Work in Wargaming. https://20thcenturywargaming.wordpress.com/2013/06/16/why-cold-war-warsaw-pact-tactics-work-in-wargaming/ [dostęp: 2.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Curry, J. (2020) The Handbook of Cyber Wargames: Wargaming the 21st Century: History of Wargaming Project: Professional Wargaming 2. The History of Wargaming Project.
Pokaż w Google Scholar
Curry, J. (2020) The Utility of Narrative Matrix Games—A Baltic Example. Naval War College Review, 73(2). https://digital-commons.usnwc.edu/nwc-review/vol73/iss2/6/ [dostęp: 3 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Curry, J. & Price, T. (2017) Modern Crises Scenarios for Matrix Wargames: Innovation in Modern Professional Wargaming: Kindle Edition. The History of Wargaming Project.
Pokaż w Google Scholar
Curry, J. & Young, M. (2018) The Confrontation Analysis Handbook: How to Resolve Confrontations by Eliminating Dilemmas. The History of Wargaming Project.
Pokaż w Google Scholar
Cyber and Innovation Policy Institute Staff Defend Forward: Critical Infrastructure War Game 2019 – Game Report. https://dnnlgwick.blob.core.windows.net/portals/0/NWCDepartments/Cyber%20&%20Innovation%20Policy%20Institute/Defend%20Forward%20Critical%20Infrastructure%20Game%20Report%202019.pdf?sr=b&si=DNNFileManagerPolicy&sig=%2Bdh86X6w60GJ4B6iTHCbiq3T8iOQ8Oy0PIIlZiCbzUM%3D [dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Dam, Rikke, Friis (2022) The 5 Stages in the Design Thinking Process. https://www.interaction-design.org/literature/article/5-stages-in-the-design-thinking-process [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Defense Research and Development Canada An Investigation into Wargaming Methods to Enhance Capability Based Planning. https://cradpdf.drdc-rddc.gc.ca/PDFS/unc293/p806080_A1b.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Delahunty, S. (2019) Banking comms' 'significant role' revealed in cyber-attack 'war game'. PRWeek, 30 October. https://www.prweek.com/article/1663254/banking-comms-significant-role-revealed-cyber-attack-war-game [dostęp: 04.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Des Bieler (2021) IOC announces inaugural slate of Olympic-licensed esports events. The Washington Post, 22 April. https://www.washingtonpost.com/video-games/esports/2021/04/22/ioc-olympics-esports/ [dostęp: 05.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Digital Youth Work Gaming as Youth Work. https://www.digitalyouthwork.eu/?material=gaming-as-youth-work-en [dostęp: 20.09. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Downes-Martin, S. (2013) Adjudication The Diabolus in Machina of War Gaming. Naval War College Review, 66(3), 31–40.
Pokaż w Google Scholar
Drees, S., Geffert, K. & Brynen, R. (2018) Crisis on the game board - a novel approach to teach medical students about disaster medicine. GMS Journal for Medical Education, (35(4)). https://doi.org/10.3205/zma001192.
Pokaż w Google Scholar
Dunnigan, J.F. (1992, 1997, 2005) The Complete Wargames Handbook.
Pokaż w Google Scholar
Dunnigan, J.F. (2016) Foreword: The Paper Time Machine Goes Electric. In: Harrigan, P. & Kirschenbaum, M. (Eds.) Zones of Control: Perspectives on Wargaming. The MIT Press: Cambridge, Massachusetts, xxxiii-1.
Pokaż w Google Scholar
Dupuy, T.N. (1984) Liczby, prognozy i wojna: Część I: Ilościowo-jakościowa metoda oceny zdolności bojowej i prognoz wyników walki (tłumaczenie z języka angielskiego). Akademia Sztabu Generalnego: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Dupuy, T.N. (1984) Liczby, prognozy i wojna.: Część I: Ilościowo-jakościowa metoda oceny zdolności bojowej i prognoz wyników walki (tłumaczenie z języka angielskiego). Akademia Sztabu Generalnego: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Dupuy, T.N. (1985) Numbers, Predictions and Wars: Use of History to Evaluate the Outcome of Armed Conflict. HERO Books.
Pokaż w Google Scholar
Echevarria, A.J., II Military Strategy: A Very Short Introduction. Oxford University Press.
Pokaż w Google Scholar
Falecki, J. (2015) Organizacja gier decyzyjnych w zarządzaniu kryzysowym. Oficyna Wydawnicza "Humanitas". Wyższa Szkoła Humanitas: Sosnowiec.
Pokaż w Google Scholar
Federal Emergency Management Agency (2020) Cyber Ready Security Game. https://www.fema.gov/emergency-managers/national-preparedness/exercises/tools [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Federal Reserve Bank of San Francisco (2021) Chair the Fed. https://www.frbsf.org/education/teacher-resources/chair-federal-reserve-economy-simulation-game/ [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Freese, M., Lukosch, H., Wegener, J. & König, A. (2020) Serious games as research instruments – Do’s and don’ts from a cross-case-analysis in transportation. https://doi.org/10.18757/ejtir.2020.20.4.4205.
Pokaż w Google Scholar
Gilad, B. (2008) Business War Games: How Large, Small, and New Companies Can Vastly Improve Their Strategies and Outmaneuver the Competition. Career Press.
Pokaż w Google Scholar
Golling, M., Koch, R., Hillmann, P., Eiseler, V., Stiemert, L. & Rekker, A. (2015) On the evaluation of military simulations: towards a taxonomy of assessment criteria. 2015 Military Communications and Information Systems Conference (MilCIS). Canberra, ACT, Australia, 10-12 November 2015. IEEE.
Pokaż w Google Scholar
Gudmundsson Bruce I. (2013) Retrospective Case Studies. https://mca-marines.org/wp-content/uploads/Case-Study-Retrospective-Cases-2.pdf [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Gudmundsson Bruce I. (2020) Decision-Forcing Cases. http://the-military-learning-library.343.s1.nabble.com/file/n265/Decision-Forcing_Cases_2020_copy.pdf [dostęp: 14.09.2022].
Pokaż w Google Scholar
Halik, J. (1990) Zastosowanie gry kierowniczej w działalności szkoleniowej. Akademia Obrony Narodowej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Hall, C. (2017) The art and craft of making board games for the CIA: Acclaimed designer Volko Ruhnke gives a whole new meaning to the term “serious games”. Polygon, 22 June. https://www.polygon.com/2017/6/22/15730254/cia-board-game-volko-ruhnke-coin-series-gmt-games [Dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Hämäläinen, J., Sormunen, J., Rantapelkonen, J. & Nikkarila, J.-P. (2014) Wargame as a combined method of qualitative and quantitative studies. Journal of Military Studies, 5(1), 20–37. https://doi.org/10.1515/jms-2016-0187.
Pokaż w Google Scholar
Harrigan, P. & Kirschenbaum, M. (Eds.) (2016) Zones of Control: Perspectives on Wargaming. The MIT Press: Cambridge, Massachusetts.
Pokaż w Google Scholar
Haug, E.G. & Taleb, N.N. (2011) Option traders use (very) sophisticated heuristics, never the Black–Scholes–Merton formula. Journal of Economic Behavior & Organization, 77(2), 97–106. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2010.09.013.
Pokaż w Google Scholar
Heath, G. & Svet Oleg (2018) Better Wargaming Is Helping the US Military Navigate a Turbulent Era. Defense One, 19 August. https://www.defenseone.com/ideas/2018/08/better-wargaming-helping-us-military-navigate-turbulent-era/150653/ [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Hégarat, L. Le (1981) Wszystko o strategii, „Forum“ z 05.04.1981.
Pokaż w Google Scholar
Horn, J. (2011) Playing war games to win. https://www.mckinsey.com/capabilities/strategy-and-corporate-finance/our-insights/playing-war-games-to-win [dostęp: 04.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Hoyt, Timothy, D. (2007) A Cooperative Strategy for 21st Century Seapower: Thinking About the New US Maritime Strategy. Martime Affairs, 3(2), 1–18. https://apps.dtic.mil/sti/citations/AD1001890.
Pokaż w Google Scholar
Huizinga, J. (1980) Homo Ludens: A Study of the Play-Element in Culture. Routledge & Kegan Paul: London, Boston and Henley.
Pokaż w Google Scholar
Jadacki, J.J. (1996) Jak studiować filozofię. Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Jizba, R. (2007) Search Strategies and Heuristics. http://hdl.handle.net/10504/5903 [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Jones, S.G. (2022) Russia’s Ill-Fated Invasion of Ukraine: Lessons in Modern Warfare. https://www.csis.org/analysis/russias-ill-fated-invasion-ukraine-lessons-modern-warfare [Dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Juszczyk-Rygałło, J. (2018) Kontrowersje wobec stanu "flow" w edukacji. Edukacja - Technika - Informatyka, (1(23)), 277–285. https://doi.org/10.15584/eti.2018.1.37.
Pokaż w Google Scholar
Kamiński, Mariusz, Antoni (2020) Changes in the Security Environment of the Baltic States. Wiedza Obronna, 273(4), 25–37. https://doi.org/10.34752/vpcm-z213.
Pokaż w Google Scholar
Kaźmierczak, D. (2019) Szanse i wyzwania dla edukacji dla bezpieczeństwa. In: Falecki Janusz, Ł.P. (Ed.) Bezpieczeństwo współczesnego świata: Część 2. Wymiar narodowy. Kraków, pp. 195–209.
Pokaż w Google Scholar
Kitler, W. (Ed.) (2006) Metodyka przygotowania i prowadzenia ćwiczeń podsystemu niemilitarnego w systemie obronnym RP. Zarząd Główny Towarzystwa Wiedzy Obronnej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Kitler, W. (2020) Gry kierownicze cz. I. DOI: 10.13140/RG.2.2.24726.37447
Pokaż w Google Scholar
Kitler, W. (2020) Gry kierownicze cz. II. https://www.researchgate.net/publication/343047450_gry_kierownicze_cz_II [dostęp: 03.01.2022].
Pokaż w Google Scholar
Klein, Gary, A., Orasanu, J., Calderwood, R. & Zsambok, Caroline, E. (Eds.) (1993) Decision Making in Action: Models and Methods. Ablex Publishing Corporation: Norwood, New Jersey.
Pokaż w Google Scholar
Koster, R. (2010) A theory of fun for game design: 1st Edition, Kindle Edition. Paraglyph Press.
Pokaż w Google Scholar
Kozioł, J. (1999) Teoretyczne podstawy gier decyzyjnych przydatnych w doskonaleniu dowodzenia: GRYDEC-1. Akademia Obrony Narodowej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Kozioł, M. (2021) Pragmatyczne aspekty zastosowań Joint Exercise Management Module. Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Kozioł, M., Pietrzak, M. & Kędzierski, M. (2021) Zaawansowane aspekty administrowania aplikacją Joint Exercise Management Module (JEMM). Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Krakowski, K., Leśniewski, Z., Ostalski, P., Pilarski, G., Szulc, B. & Wiśniewski, J. (Eds.) (2016) Edukacja Obronna: leksykon podstawowych pojęć i terminów. Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Kurapati, S., Kourounioti, I., Lukosch, H., Tavasszy, L. & Verbraeck, A. (2018) Fostering Sustainable Transportation Operations through Corridor Management: A Simulation Gaming Approach. Sustainability, 10(2), 455. https://doi.org/10.3390/su10020455.
Pokaż w Google Scholar
Kurek, J. (2021) Bezpieczeństwo państwa w warunkach hybrydowej regulacji danych osobowych w dobie analizy Big data: Aspekty prawne, organizacyjne i systemowe. Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Kwapiński, A. (2021) Głowa pełna gier. Bomba Games: Pomysk Wielki.
Pokaż w Google Scholar
Lane, S. (2016) ‘Chair the Fed’ makes monetary policy a video game. The Hill, 15 .09.. https://thehill.com/business-a-lobbying/296188-fed-game-lets-players-lead-us-monetary-policy [dostęp: 4 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Leśniewski, Z. (2020) Formy szkolenia obronnego a ćwiczenia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Bezpieczeństwo teoria i praktyka | Security Theory and Practice, (4 (XLI)), 199–217. https://doi.org/10.48269/2451-0718-btip-2020-4-011.
Pokaż w Google Scholar
Liedtka, J. (2018) Why Design Thinking Works: It addresses the biases and behaviors that hamper innovation. Harvard Business Review, (.09.-October). https://hbr.org/2018/09/why-design-thinking-works [dostęp: 04.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Lipmanowicz, H. & McCandless, K. (2014) The Surprising Power of Liberating Structures: Simple Rules to Unleash A Culture of Innovation: Kindle Edition. Liberating Structures Press: Seattle, WA.
Pokaż w Google Scholar
Longley-Brown, G. & Curry, J. Successful Professional Wargames: A Practicioner's Handbook. The History of Wargaming Project.
Pokaż w Google Scholar
Ludwig Wittgenstein (1953) Philosophical Investigations. Basil Blackwell Ltd: Oxford.
Pokaż w Google Scholar
Lukosch, H. & Comes, T. (2019) Gaming as a research method in humanitarian logistics. Journal of Humanitarian Logistics and Supply Chain Management, 9(3), 352–370. https://doi.org/10.1108/JHLSCM-06-2018-0046.
Pokaż w Google Scholar
Mandiant Tabletop exercise: Evaluate your cyber incident response plan through scenario gameplay. https://www.mandiant.com/sites/default/files/2021-09/ds-tabletop-exercise-000005-2.pdf [dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Marczak, J. & Pawłowski, J. (1995) O obronie militarnej Polski przełomu XX - XXI wieku. Wydawnictwo Bellona: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
McHugh, F.J. (2013) U.S. Navy Fundamentals of War Gaming. Simon and Schuster.
Pokaż w Google Scholar
McRae, V.V. (1963) Gaming as a Military Research Procedure. In: Sola Pool, I. de (Ed.) Social Science Research and National Security. Smithsonian Institution: Washington, D.C., pp. 188–224.
Pokaż w Google Scholar
Miles, M.B. & Huberman, M.A. (1994) Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. SAGE Publications, Inc: Thousand Oakes-London-New Delhi.
Pokaż w Google Scholar
Ministry of Defence Development, Concepts and Doctrine Centre (2017) Wargaming Handbook. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/641040/doctrine_uk_wargaming_handbook.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Morgan, Thomas, D. (1991) Wargames: Training for War. Army History, (19), 32–35. https://www.jstor.org/stable/26302874.
Pokaż w Google Scholar
Mouat, T. Practical Advice on Matrix Games Version 11. http://www.mapsymbs.com/PracticalAdviceOnMatrixGames.pdf [dostęp: 20.09.2022].
Pokaż w Google Scholar
Murray, Harold, James, Ruthven (2015) A History of Chess: The Original 1913 Edition: Kindle Edition.
Pokaż w Google Scholar
Murray, Harold, James, Ruthven (2021) A History of Board-games Other Than Chess. Hassell Street Press.
Pokaż w Google Scholar
Nygren, N.V., Kankainen, V. & Brunet, L. (2022) Offsetting Game—Framing Environmental Issues in the Design of a Serious Game. Simulation & Gaming, 104687812211267. https://doi.org/10.1177/10468781221126786.
Pokaż w Google Scholar
O'Hanlon, Michael, E. The Future of Land Warfare: Geopolitics in the 21st Century.
Pokaż w Google Scholar
Papadopoulos, S.'. Wargaming: Now more than ever… https://www.secnav.navy.mil/innovation/Documents/2015/08/Wargaming.pdf [dostęp: 5 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Parkin, S. (2019) A Game of Birds and Wolves: The Secret Game that Won the War. Sceptre.
Pokaż w Google Scholar
Parlett, D. (1999) The Oxford History of Board Games. Oxford University Press: New York (NY).
Pokaż w Google Scholar
Paul, C., Wong, Y.H. & Bartels, Elizabeth, M. Opportunities for Including the Information Environment in U.S. Marine Corps Wargames.
Pokaż w Google Scholar
Pauly, R.B. (2018) Would U.S. Leaders Push the Button? Wargames and the Sources of Nuclear Restraint. International Security, (43 (2)), 151–192. https://doi.org/10.1162/isec_a_00333.
Pokaż w Google Scholar
PAXsims Aftershock. https://paxsims.wordpress.com/aftershock/ [Dostęp: 04.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Perla, P.P. (1987) War Games, Analyses, and Exercises. Naval War College Review, 40(2), 44–52. https://www.jstor.org/stable/44636822 [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Perla, P.P. (2016) Operations Research, Systems Analysis, and Wargaming: Riding the Cycle of Research. In: Harrigan, P. & Kirschenbaum, M. (Eds.) Zones of Control: Perspectives on Wargaming. The MIT Press: Cambridge, Massachusetts, s. 159–182.
Pokaż w Google Scholar
Perla, P.P. & Barret, R.T. (1985) An Introduction to Wargaming and its uses. https://www.researchgate.net/publication/235187649_AN_INTRODUCTION_TO_WARGAMING_AND_ITS_USES [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Perla, P.P. & Branting, D.L. (1986) Wargames, Exercises and Analysis: Research Memorandum. https://www.researchgate.net/publication/235026954_Wargames_Exercises_and_Analysis [dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Perla, P.P. & Curry, J. (2012) Peter Perla's the art of wargaming: A guide for professionals and hobbyist (Professional Wargaming). History of Wargaming Project; Second Edition (August 23, 2012).
Pokaż w Google Scholar
Perla, P.P. & McGrady, E. (2007) Wargaming and Analysis. Presentation for MORS Special Meeting. https://www.researchgate.net/publication/235140143_Wargaming_and_Analysis_Presentation_for_MORS_Special_Meeting [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Perla, P.P. & McGrady, E. (2011) Why Wargaming Works. Naval War College Review, 64(3 Summer), 1–21. https://digital-commons.usnwc.edu/nwc-review/vol64/iss3/8 [dostęp: 1.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Pherson, Randolph, H. & Heuer, Richards, J., Jr. Structured Analytic Techniques for Intelligence Analysis: Kindle Edition, 3rd edition.
Pokaż w Google Scholar
Plattner, H., Meinel, C. & Leifer, L. (Eds.) (2015) Design Thinking Research: Building Innovators. Springer.
Pokaż w Google Scholar
Polewiak, P. (2020) Tworzyć gry. Insignis Media: Kraków.
Pokaż w Google Scholar
Pólya, G. (2022) Jak to rozwiązać. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pokaż w Google Scholar
Price, M.T. (1959) Applying Wargaming to the Cold War, 3(3). https://doi.org/10.1177/00027642590030030.
Pokaż w Google Scholar
Resetar, S.A., Ziegler, M.D., Davenport, A.C. & Bauman, M. U.S. Coast Guard Workforce 2040: Better Management Through Transparency. https://www.rand.org/pubs/perspectives/PE358.html [dostęp: 1 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Rosenhead, J. (1992) Into the Swamp: The Analysis of Social Issues. Journal of the Operational Research Society, 43(4), 293–305. https://doi.org/10.2307/2583152.
Pokaż w Google Scholar
Rubel, R.C. (2006) The Epistemology of War Gaming. Naval War College Review, 59(2), 108–128. https://www.jstor.org/stable/26396724 [dostęp: 1 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Rutkowski, E., Marszałkowski, J. & Biedermann, S. (2020) The Game Industry of Poland - Report 2020. Polish Agency for Enterprise Development: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Sabin, P. (20212) Simulating War: Studying Conflict through Simulation Games. Continuum.
Pokaż w Google Scholar
Salen, K. & Zimmerman, E. (2003) Rules of play: Game design fundamentals. Massachusetts Institute of Technology.
Pokaż w Google Scholar
Savitz, S., Davenport, A.C. & Ziegler, M.D. (2020) The Marine Transportation System, Autonomous Technology, and Implications for the U.S. Coast Guard. https://www.rand.org/pubs/perspectives/PE359.html.
Pokaż w Google Scholar
Savitz, S., Willis, H.H., Davenport, A.C., Melliand, M., Sasser, W. & Tencza, E. et al. Enhancing U.S. Coast Guard Metrics. https://www.rand.org/pubs/research_reports/RR1173.html [dostęp: 4 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Schijven, M.P. & Kikkawa, T. (2022) Is there any (artificial) intelligence in gaming? Simulation & Gaming, 53(4), 315–316. https://doi.org/10.1177/10468781221101685.
Pokaż w Google Scholar
Schneider, J.G. (2017) Cyber Attacks on Critical Infrastructure: Insights from War Gaming. War on the Rocks, 26 .07.. https://warontherocks.com/2017/07/cyber-attacks-on-critical-infrastructure-insights-from-war-gaming/ [dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Schuurman, P. (2021) A Game of Contexts: Prussian-German Professional Wargames and the Leadership Concept of Mission Tactics 1870–1880. War in History, 28(3), 504–524. https://doi.org/10.1177/0968344519855104.
Pokaż w Google Scholar
Shlapak, D.A. & Johnson, M.W. Reinforcing Deterrence on NATO’s Eastern Flank: Wargaming the Defense of the Baltics.
Pokaż w Google Scholar
Simpson, William, L., Jr. (2018) A Compendium of Wargaming Terms (Updated 8 .07. 2018). https://www.mors.org/Portals/87/Documents/Communities/Wargaming-CoP/2020-A-Compendium-of-Wargaming-Terms-8-.07.-2018.pdf [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Skibiński, F. (1970) Gry kierownicze w wojsku. Ministerstwo Obrony Narodowej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Sloan, E.C. (2017) Modern military strategy: An introduction, 2nd edition. Routledge: Abingdon (Oxon), New York (NY).
Pokaż w Google Scholar
Smith, J., Sears, N., Taylor, B. & Johnson, M. (2020) Serious games for serious crises: reflections from an infectious disease outbreak matrix game. Globalization and Health, 16(1), 18. https://doi.org/10.1186/s12992-020-00547-6.
Pokaż w Google Scholar
Smoot, J.A. (2016) Military Instruction: A Mixed-Methods Study of Strategies For Teaching Critical Thinking to Enlisted Military Personnel. https://www.academia.edu/29582048/MILITARY_INSTRUCTION_A_MIXED_METHODS_STUDY_OF_STRATEGIES_FOR_TEACHING_CRITICAL_THINKING_TO_ENLISTED_MILITARY_PERSONNEL.
Pokaż w Google Scholar
Sola Pool, I. de (Ed.) (1963) Social Science Research and National Security. Smithsonian Institution: Washington, D.C.
Pokaż w Google Scholar
Solomon, D. & Forbes, P. (2020) Inside the Story of How H-E-B Planned for the Pandemic. Texas Monthly, 26 March. https://www.texasmonthly.com/food/heb-prepared-coronavirus-pandemic/ [dostęp: 03.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Strong, Paul, Edward (2017) Wargaming the Atlantic War: Captain Gilbert Roberts and the Wrens of the Western Approaches Tactical Unit: Validity and Utility of Wargaming, December 10th, 2017. Paper for MORS Wargaming Special Meeting October 2017 - Working Group 2. https://paxsims.files.wordpress.com/2017/12/2017-12-10-watu-mors.pdf [dostęp: 05.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Szaposznikow, B. (1976) Wspomnienia. Rozważania teoretyczne. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Szpyra, R. (2014) Military Security within the Framework of Security Studies: Research Results. Connections, 13(3), 59–82. http://www.jstor.org/stable/26326368.
Pokaż w Google Scholar
Taleb, N.N. (2020) Antykruchość: Jak żyć w świecie, którego nie rozumiemy. Zysk i S-ka: Poznań.
Pokaż w Google Scholar
Taleb, N.N. (2020) Czarny łabędź: jak nieprzewidywalne zdarzenia rządzą naszym życiem. Zysk i-sk: Poznań.
Pokaż w Google Scholar
Tingstad, A., Savitz, S., van Abel, K., Woods, D., Anania, K. & Ziegler, M. et al. (2018) Identifying Potential Gaps in U.S. Coast Guard Arctic Capabilities. https://www.rand.org/pubs/research_reports/RR2310.html [dostęp: 3 .07. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Tingstad, A., Wilson, M., Anania, K., Fischbach, J., Resetar, S. & Savitz, S. et al. (2020) Developing New Future Scenarios for the U.S. Coast Guard's Evergreen Strategic Foresight Program. https://www.rand.org/pubs/research_reports/RR3147.html [dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Tingstad, A., Wong, Y.H. & Savitz Scott (2020) How Can the Coast Guard Use Gaming? https://doi.org/10.7249/PEA148-1.
Pokaż w Google Scholar
Tucker, J.S., James, D.R., Ortegel, P.S., Patel, T., Lucero, C.R. & Fleenor Hillary Research Product 2018-01 Instructional Methods Tool. https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/AD1040425.pdf.
Pokaż w Google Scholar
Turnitsa, C., Blais, C. & Tolk, A. (2022) Simulation and Wargaming. John Wiley & Sons, Inc.
Pokaż w Google Scholar
U.S. Army Training and Doctrine Command, G-2, Operational (2020) The Red Team Handbook: The Army’s Guide to Making Better Decisions: Version 9.0. https://usacac.army.mil/sites/default/files/documents/ufmcs/The_Red_Team_Handbook.pdf [dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Vego, M. (2012) German War Gaming. Naval War College Review, 65(4), 106–148. https://www.jstor.org/stable/26397333 [dostęp: 05.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Weiner, Milton, G. (1959) War Gaming Methodology: RAND memorandum no. RM-2413. https://www.rand.org/pubs/research_memoranda/RM2413.html [dostęp: 03.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Weuve, C.A., Perla, P.P., Markowitz, M.C., Rubel, R., Downes-Martin, S. & Martin, M. (2004) Wargame Pathologies: CDR, USNR. CRM D0010866.A1/Final September 2004.
Pokaż w Google Scholar
WFS Europe (2022) Esports and Football: The Long-Term Development in Asia. https://worldfootballsummit.com/esports-football-asia/ [dostęp: 15 .09. 2022].
Pokaż w Google Scholar
Wintjes, J. (2017) When a Spiel is not a Game: The Prussian Kriegsspiel from 1824 to 1871, (5), 5–28. https://doi.org/10.1163/22134603-00501002.
Pokaż w Google Scholar
Wojtowicz, N. (2018) Baltic CIMIC Challenge Simulation. https://www.researchgate.net/publication/323628332_Baltic_CIMIC_Challenge_Simulation [dostęp: 06.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Wojtowicz, N. (2020) Resilience Against Intentional Shocks: A Wargaming Study of the Relation Between Space, Action and the Residing Population to Resilience. Eastern Journal of European Studies, 11(1), 5–26. https://www.researchgate.net/publication/345687442.
Pokaż w Google Scholar
Wojtowicz, N. (2020) Wargaming experiences: Soldiers, scientists and civilians: Notes from NATO Wargame designer. J10 Gaming.
Pokaż w Google Scholar
Wong, Y., Bae, S., Bartels, E. & Smith, B. (2019) Next-Generation Wargaming for the U.S. Marine Corps: Recommended Courses of Action. https://www.rand.org/pubs/research_reports/RR2227.html [dostęp: 01.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Wong, Y.H., Bailey, M., Grattan, K., Stephens, C.S., Sheldon, R. & Inserra, W. (2017) The use of multiple methods in the Joint Irregular Warfare Analytic Baseline (JIWAB) study. The Journal of Defense Modeling and Simulation: Applications, Methodology, Technology, 14(1), 45–55. https://doi.org/10.1177/1548512916680917.
Pokaż w Google Scholar
Wong, Y.H. & Heath, G. (2021) Is the department of defense making enough progress in wargaming? https://warontherocks.com/2021/02/is-the-department-of-defense-making-enough-progress-in-wargaming/ [dostęp: 18.02.2021].
Pokaż w Google Scholar
Wong, Y.H., Yurchak, J.M., Button, R.W., Frank, A., Laird, B. & Osoba, O.A. et al. (Eds.) (2020) Deterrence in the age of thinking machines. RAND Corporation: Santa Monica Calif.
Pokaż w Google Scholar
Zagórska, A. (2021) Gry decyzyjne narzędziem w naukach o bezpieczeństwie. Dom Wydawniczy ELIPSA: Warszawa.
Pokaż w Google Scholar
Zairi, I., Ben Dhiab, M., Mzoughi, K. & Ben Mrad, I. (2022) The Effect of Serious Games on Medical Students’ Motivation, Flow and Learning. Simulation & Gaming, 104687812211239. https://doi.org/10.1177/10468781221123919.
Pokaż w Google Scholar
Zawadzki, W. (2003) Gry kierownicze. Akademia Obrony Narodowej.
Pokaż w Google Scholar
Zegers, A. (2011) Matrix Game Methodology: Support to V2010 Olympic Marine Security Planners. https://apps.dtic.mil/sti/citations/ADA538659 [dostęp: 02.07.2022].
Pokaż w Google Scholar
Zenko, M. (2015) Red Team: How to Succeed By Thinking Like the Enemy: Kindle Edition. Basic Books.
Pokaż w Google Scholar
